اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
يَوم‌َ يَخرُجُون‌َ مِن‌َ الأَجداث‌ِ سِراعاً کَأَنَّهُم إِلي نُصُب‌ٍ يُوفِضُون‌َ (43)
روزي که بيرون ميآيند از قبور بکمال سرعت و شتاب ميروند مثل اينکه گويا رو بعلم‌هاي نصب شده ميدوند در ميدان جنگ بعد از اينکه دو لشگر بهم ريخته و پراکنده در ميدان شده و مشغول مقاتله هستند موقعي که خاتمه پيدا ميکند علم را نصب ميکنند که اينکه لشگر پراکنده دور آن علم جمع ميشوند تا معلوم شود چه اندازه کشته شده‌اند و چه اندازه باقي مانده‌اند. خداوند تشبيه فرموده خروج از قبور را بميدان جنگ که هر دسته رو بيک طرفي ميروند که در جاي ديگر ميفرمايد: يَوم‌َ نَدعُوا کُل‌َّ أُناس‌ٍ بِإِمامِهِم اسراء آيه 73.
يَوم‌َ يَخرُجُون‌َ مِن‌َ الأَجداث‌ِ جدث خوابگاه است که همان قبور باشد که اينکه بدنهاي خاک شده صورت بدنيت پيدا ميکند و روح که تعلق بقالب مثالي گرفته و در عالم برزخ متنعم يا معذب بوده آن را رها ميکند و بهمين بدن عنصري تعلق ميگيرد و قبر شکاف بر ميدارد و از قبر بيرون ميآيد اوضاع محشر را مشاهده ميکند هر کدام بيک طرفي ميشتابند.
جلد 17 - صفحه 201
سراعا با کمال سرعت بلکه يک‌جايي پيدا کند و خود را نجات دهد.
کَأَنَّهُم إِلي نُصُب‌ٍ يُوفِضُون‌َ مثل اينکه دور علم نصب شده ميدوند که خود را از قتل نجات دهند، و در جاي ديگر ميفرمايد: خُشَّعاً أَبصارُهُم يَخرُجُون‌َ مِن‌َ الأَجداث‌ِ کَأَنَّهُم جَرادٌ مُنتَشِرٌ مُهطِعِين‌َ إِلَي الدّاع‌ِ يَقُول‌ُ الکافِرُون‌َ هذا يَوم‌ٌ عَسِرٌ قمر آيه 7.