اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ جاءَ فِرعَون‌ُ وَ مَن قَبلَه‌ُ وَ المُؤتَفِکات‌ُ بِالخاطِئَةِ «9»
و آمد فرعون و کساني که قبل از او بودند و منقلب شده‌ها آمدند بخطا کاري.
اينکه آيه شريفه دو نحوه تفسير شده: اولي- اينکه فرعون و کساني که قبل از او بودند مثل قوم لوط و قوم شعيب و قوم ابراهيم و انبيايي که بعد از هود و صالح و قبل از موسي بودند و مؤتفکات اراضي که زير و زبر شده مثل بلاد قوم لوط يا بکلي آثارش نابود شده بسبب خطا کاري‌ها که اهل آن اراضي مرتکب شده‌اند.
و نحوه ثانيه- که مستفاد از اخبار است مراد فرعون اينکه امت است که عثمان باشد و من قبله شيخين و المؤتفکات اهل بصره و الخاطئة عايشه، و شاهد بر اينکه دعوي خطبه شريفه امير المؤمنين (ع) است که خطاب باهل بصره فرمود:
« يا اهل المؤتفکه يا جند المرأة و اتباع البهيمة»
و حديث مروي از شرف الدين نجفي از برقي از سيف بن عميره از اخيه از حمران از حضرت باقر (ع) فرمود:
(جاء الثالث و من قبله الاولين و المؤتفکات البصرة ائتفکت باهلها ثلاثا و علي اللّه تمام الرابعة)
اشاره بدوره رجعت.
اقول: جمع بين هر دو معني ممکن است بلکه شواهد هم داريم زيرا مسلما مؤتفکه بصره است که قوم لوط سکونت در او داشتند، و معناي اول ظاهر آيه شريفه و ثاني باطن آن و شاهدش فرمايش پيغمبر (ص) که آنچه در امم سابقه واقع شده در اينکه امت هم واقع ميشود و اللّه العالم.
162