اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَلا أُقسِم‌ُ بِما تُبصِرُون‌َ (38) وَ ما لا تُبصِرُون‌َ (39) إِنَّه‌ُ لَقَول‌ُ رَسُول‌ٍ کَرِيم‌ٍ (40)
قسم نميخورم بآنچه شما ميبينيد و آنچه نمي‌بينيد محققا اينکه کتاب هر آينه قول رسول محترم است.
فَلا أُقسِم‌ُ بعضي گفتند: لا زائده است براي تأکيد آورده و معني فاقسم است، بعضي گفتند: چون قسم بايد باللّه باشد پس بغير خدا قسم نميخورم، بعضي گفتند:
معني نبايد بغير خدا قسم ياد کرد که مشرکين به لات و عزي قسم ميخوردند. لکن
جلد 17 - صفحه 175
تحقيق اينکه است که قسم در موردي است که امر مشتبه باشد و معلوم نباشد بخواهند بقسم اثبات کنند اما امري که واضح و هويدا است و بديهي است احتياج بقسم ندارد نفس وضوح و بديهتش کافي است بر ثبوت احتياج بقسم ندارد.
بِما تُبصِرُون‌َ از عالم ماديات از اجسام و اعراض از جمادات و نباتات و حيوانات و انسان از سفليات و علويات.
وَ ما لا تُبصِرُون‌َ از عالم انوار و ارواح و نفوس بلکه ملائکه و جن و عالم مثال و صفات نفسانيه باطنيه و بالجمله جميع مکونات و مخلوقات چه ديدني باشد چه نباشد.
إِنَّه‌ُ لَقَول‌ُ رَسُول‌ٍ کَرِيم‌ٍ محققا اينکه قرآن مجيد گفتار رسول محترم است، بعضي گفتند: مراد از رسول جبرئيل است که روح الامين است که در جاي ديگر ميفرمايد:
وَ إِنَّه‌ُ لَتَنزِيل‌ُ رَب‌ِّ العالَمِين‌َ نَزَل‌َ بِه‌ِ الرُّوح‌ُ الأَمِين‌ُ عَلي قَلبِک‌َ لِتَکُون‌َ مِن‌َ المُنذِرِين‌َ بِلِسان‌ٍ عَرَبِي‌ٍّ مُبِين‌ٍ شعراء آيه 92 الي 95. و لکن ظاهر بقرينه آيات بعد اينکه مراد حضرت رسالت است اشاره به اينکه قرآن فرستاده خدا است که مقام رسالت او است به وظيفه رسالت خود عمل ميفرمايد، و معناي کريم جامع جميع خصال خير است علما و اخلاقا و عملا که در جميع مخلوقات عديل و نظير و مثل و مانند ندارد و در درجه بعد از او امير المؤمنين و ائمه طاهرين و صديقه طاهره و بعد از آنها انبياء و ملائکه و علماء حقه هستند و اينکه قرآن مجيد فرستاده باين رسول است نه آنچه کفار و مشرکين نسبت دادند.