تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) يَوْمَ يُکْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ فَلا يَسْتَطِيعُونَ (42) يَوْمَ يُکْشَفُ عَنْ ساقٍ‌: بياورند شرکاء خود را روزى که برداشته شود جامه از ساق. يا ياد کنيد روزى را که ظاهر شود در آن ساق پا. و اين کنايه است از کشف حقايق امور و خفاياى صدور، يعنى روزى که کشف شود اصل همه کارها، و نمايان گردد حقيقت آن به حيثيتى که همه بر اسرار هم واقف، و احوال يکديگر را دانند. يا روزى که بسيار سخت و دشوار گردد، و هول و فظاعت به مرتبه‌اى باشد که فوق آن متصور نيست. و اين وقتى است که قيامت برپا، و ثواب و عقاب را معاينه ببيند. در منهج- ابن عباس نقل نموده: اين سخت‌ترين ساعتى باشد در قيامت، و ساعتى است که حضرت خبر داده، فرمود: چون روز قيامت شود، خلايق را در عرصه محشر حاضر سازند. خداى تعالى ميان ظالمان و مظلومان حکم کند تا به مرتبه کسى که آب در شير کرده، تکليف کنند که شير از آب جدا کن. و اين تکليف بر وجه عقوبت باشد. پس منادى ندا کند که جمله خلايق بشنوند: هر امتى در عقب معبود و مقتداى خود بروند. پس بت‌پرستان تابع اصنام خود به جهنم روند، همچنين هرکه غير خدا را پرستيده از انواع کفر مانند اتباع فرعون و نمرود و غيره، با متبوعان به جهنم روند. و يهود و نصارى که مشرک شدند، تمام به جهنم روند. باقى مانند مؤمنان و منافقان به امر حق تعالى حجاب بردارند، نورى از انوار عظمت ظاهر شود، مؤمنان سجده کنند و منافقان چون پشت آنها مانند چوب خشک است، نتوانند سجده کنند؛ اينست روزى که کشف شود ساقها. «1» وَ يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ: و خوانده شوند مردمان به سجده کردن خداى تعالى. «1» منهج الصادقين، جلد 9، صفحه 386. جلد 13 - صفحه 278 ابو سعيد خدرى روايت نموده از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرمود: حق سبحانه نور خود را از ساق عرش بنمايد، مؤمنان سجده کنند. و منافقان پشتهاى آنها سخت شود بر وجهى که گوئيا ميخهاى آهنين در او کوفته باشد. «1» فَلا يَسْتَطِيعُونَ‌: پس نتوانند سجده کنند.