نکته‌های تفسیر نور

در آغاز اين سوره به تهمت جنون به رسول اللّه صلى الله عليه و آله اشاره شد و در اين آيه که پايان اين سوره است به اين نسبت تصريح شده است. «وَ يَقُولُونَ إِنَّهُ لَمَجْنُونٌ» «لَيُزْلِقُونَکَ» از ماده «زلق» به معناى لغزيدن و به زمين افتادن و کنايه از هلاکت و نابودى است. آيه 51، بيانگر شدّت غضب کفّار است که به هنگام شنيدن آيات قرآن مى‌خواهند با چشمانشان تو را نابود کنند و مراد از آن، يا نابود کردن طريق چشم زخم است و يا کنايه است، همان طور که مى‌گوييم فلانى بانگاهش مى‌خواست مرا بخورد. بغض و کينه انسان را به تضادگويى وادار مى‌کند. از يک سو قرآن را عظيم مى‌داند به نحوى که حسادتش مى‌خواهد پيامبر را نابود کند و از سويى ديگر او را به پريشان گويى و ديوانگى متّهم مى‌کند. دشمن با دست مى‌جنگد، با زبان تهمت مى‌زند، و با چشم قصد نابودى دارد. آغاز سوره، سخن از قلم و نوشتن بود و پايان سوره، بيدارى تمام جهانيان. شايد اشاره به اين باشد که کليد بيدار شدن جهانيان، ابزار فرهنگى است. جلد 10 - صفحه 192 چشم زخم‌ پيامبر فرمود: «ان العين حق و انها تدخل الجمل و الثور التنور» چشم زخم حق است و به قدرى کارساز است که شتر و گاو را داخل تنور مى‌کند. «1» چشم زخم لازم نيست از دشمن باشد. گاهى دوست از دوست خودش به خاطر داشتن کمالى تعجب مى‌کند و لذا در حديث داريم که اگر از دوست خود چيزى ديديد که تعجب کرديد، خدا را ياد کنيد تا بلاى چشم زخم دفع شود و چه بسيارند کسانى که به وسيله چشم زخم هلاک شده و جان داده‌اند. «2» البتّه حق بودن شورى چشم به اين معنا نيست که ما به بعضى افراد سوءظن داشته باشيم و آنان را متهم به چشم شورى کنيم. و يا کوتاهى‌هاى خودمان را در موارد مختلف به‌حساب چشم زخم بگذاريم. در روايات مى‌خوانيم: صدقه، دعا، خواندن سوره‌هاى ناس و فلق و امثال آن مى‌تواند مانع تأثير چشم زخم شود.