اين آيه، دو زن را به عنوان نمونه اعلاى کفر معرّفى کرده است که هر دو، در خاندان رسالت زندگى مىکردند و همسر دو پيامبر الهى بودند، امّا با مخالفان آنان هم رأى و همدست بودند. در آيات بعد نيز، دو زن را به عنوان نمونه برتر ايمان معرّفى مىکند، يکى همسر فرعون مشرک و ستمگر و ديگرى حضرت مريم.
در آغاز سوره، سخن از انحراف دو نفر از زنان پيامبر بود، «صَغَتْ قُلُوبُکُما» و فرمود: اگر عليه پيامبر توطئه کنيد، خداوند و فرشتگان و مؤمنان حامى او هستند. در اواخر اين سوره، سخن از دو همسر دوزخى حضرت نوح و لوط است که به خاطر خيانت دوزخى شدند و آن دو پيامبر، با وجود مقام نبوّت، نمىتوانند چيزى از قهر خدا را از همسرانشان دفع کنند.
همسر پيامبر بودن سبب نجات نيست. چنانکه فرزند پيامبر بودن نيز چنين است، بلکه عملکرد خود انسان است که به دنبال آن سعادت يا شقاوت است. در قرآن علاوه بر اين آيه،
جلد 10 - صفحه 137
چندين بار از هلاکت زن لوط سخن به ميان آمده است. «کانَتْ مِنَ الْغابِرِينَ» «1»*
بهترين روش در تربيت، تذکر غير مستقيم است. با اين که ابولهب و پسر نوح نيز نمونه کفر بودند، امّا خداوند به همسران دو پيامبر مثال زد و کلمه خيانت را مطرح کرد تا با فاش کردن راز پيامبر صلى الله عليه و آله توسط همسرش که نوعى خيانت است، تناسب داشته باشد و هشدار و اخطارى به زنان پيامبر باشد که گمان نکنند وابستگى به پيامبر کليد نجات است.
حفظ خانواده از آتش دوزخ که در آيه ششم خوانديم، «قُوا أَنْفُسَکُمْ وَ أَهْلِيکُمْ» به معناى موفقيّت صد در صد انسان نيست. زيرا گاهى خانوداه او زير بار نمىروند. «فَخانَتاهُما»
در احاديث مىخوانيم که زن نوح و لوط خيانتى به معناى انحراف جنسى نداشتند، «2» بلکه مراد از خيانت، مخالفت با برنامهها و اهداف پيامبر و همکارى با مخالفان آنان است.