در آيات قبل، دو نمونه زن بد (همسر نوح و لوط) معرّفى شد و در آيات 11 و 12، دو نمونه زن خوب معرّفى مىشود. (همسر فرعون و حضرت مريم)
هنگامى که آسيه، (همسر فرعون) معجزه حضرت موسى را ديد، به او ايمان آورد و فرعون، به کيفر اين کار، دست و پايش را به زمين ميخکوب کرد و او را زير آفتاب سوزان قرار داد. هنگامى که آسيه آخرين لحظههاى عمر خود را مىگذرانيد، دعايش اين بود، «رَبِّ ابْنِ لِي عِنْدَکَ بَيْتاً فِي الْجَنَّةِ» «1»
لازم نيست الگو، پيامبر يا امام معصوم باشد و لازم نيست سابقه توحيدى داشته باشد. زن فرعون، نه معصوم بود و نه موحّد، بلکه با ديدن معجزه موسى ايمان آورد.
در معرّفى الگو و تجليل از شخصيتها، فرقى ميان زن و مرد نيست. قرآن به پيامبرش
«1». تفسير مجمع البيان.
جلد 10 - صفحه 139
دستور مىدهد که ياد ابراهيم را زنده نگه دار: «وَ اذْکُرْ فِي الْکِتابِ إِبْراهِيمَ» «1» و يادآور مريم باش: «وَ اذْکُرْ فِي الْکِتابِ مَرْيَمَ» «2» چنانکه در اين آيه، همسر فرعون را معرّفى مىکند.
«ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ»
سيماى همسر فرعون
1. محيطزده نبود و جامعه شخصيّت او را نساخته بود. او با منطق در برابر رژيمى فاسد ايستاد.
2. زرق و برق زده نبود و به تمام مظاهر دنيوى پشت کرد و از کاخ و رفاه و ماديات گذشت.
3. فضاى سکوت و خفقان را شکست.
4. صبور بود و زير شکنجه جان داد و به شهادت رسيد، ولى از راه و مکتبش دست بر نداشت.
5. حامى رهبر معصوم زمان خود، حضرت موسى بود.
6. بلند همّت بود. او به کمتر از بهشت و قرب خدا قانع نبود.
7. شهامت داشت و تهديدات فرعون در او أثر نگذاشت.
8. رضاى خالق را بر رضاى خلق مقدم داشت.
9. منطق و عقل و وحى را بر مسايل خانوادگى ترجيح مىداد.
10. با نهى از منکر خود که گفت: «لا تَقْتُلُوهُ» «3» موسى را در کودکى از مرگ نجات داد.
همسر فرعون ثابت کرد بسيارى از شعارهايى که در طول زمان، جزو فرهنگ مردم شده، غلط است و بايد آن را عوض کرد.
مىگويند: خواهى نشوى رسوا، هم رنگ جماعت شو، امّا او گفت: من هم رنگ جماعت نمىشوم و رسوا هم نمىشوم.
مىگويند: يک دست صدا ندارد، امّا او ثابت کرد که يک نفر نيز مىتواند موج ايجاد کند.
مىگويند: زن شخصيّت مستقل ندارد، امّا او ثابت کرد زن در انتخاب راه مستقل است.
مىگويند: با مشت نمىشود به جنگ درفش رفت، امّا او ثابت کرد حق ماندنى است و اگر مشت روى آهن اثر ندارد، روى افکار عمومى در تاريخ اثر دارد.
«1». مريم، 41.
«2». مريم، 16.
«3». قصص، 9.
جلد 10 - صفحه 140
مىگويند: با يک گل بهار نمىشود، امّا او ثابت کرد اگر خدا بخواهد با يک گل بهار مىشود.
مىگويند: فلانى نمک خورد و نمکگير شد، همسر فرعون نان و نمک فرعون را خورد، ولى از عقيده او متنفّر بود و مىگفت: «نَجِّنِي مِنْ فِرْعَوْنَ» خدايا! مرا از فرعون نجات بده.
انواع خانوادهها در قرآن
1. زن و شوهرى که همفکر و همگام در کار خير هستند. (همچون حضرت على و حضرت زهرا عليهما السلام) «يُطْعِمُونَ الطَّعامَ» «1»
2. زن و شوهرى که در خباثت همفکر و همگام هستند. (ابولهب و همسرش) تَبَّتْ يَدا أَبِي لَهَبٍ ... وَ امْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ
3. خانوادهاى که مرد خوب، امّا زن بد است. (زن لوط و نوح) کانَتا تَحْتَ عَبْدَيْنِ ...
فَخانَتاهُما «2»
4. خانوادهاى که مرد بد، امّا همسر خوب است. (زن فرعون) «مَثَلًا لِلَّذِينَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ»