اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
ضَرَب‌َ اللّه‌ُ مَثَلاً لِلَّذِين‌َ کَفَرُوا امرَأَت‌َ نُوح‌ٍ وَ امرَأَت‌َ لُوطٍ کانَتا تَحت‌َ عَبدَين‌ِ مِن عِبادِنا صالِحَين‌ِ فَخانَتاهُما فَلَم يُغنِيا عَنهُما مِن‌َ اللّه‌ِ شَيئاً وَ قِيل‌َ ادخُلا النّارَ مَع‌َ الدّاخِلِين‌َ «10»
مثل ميزند خداوند متعال از براي کساني که کافر شدند زن نوح و زن لوط را که بودند تحت دو بنده صالح ما از بندگان ما دو پيغمبر که نوح سر حلقه انبياء اولوا العزم بود و لوط که از طرف ابراهيم مبعوث به هفت شهر که قوم لوط بودند پس آن دو زن خيانت کردند آن دو پيغمبر محترم را پس بي‌نياز نکرد از عذاب الهي که بگويند ما عيال دو پيغمبر بوديم هيچگونه عذابي، و گفته شد بآن دو زن که داخل شويد آتش را با کساني که داخل شدند، و گفتند اسم عيال نوح واغلة بود و خيانتش اينکه کافره و منافقه بوده و ميگفت نوح ديوانه است و هر که ميآمد بنوح ايمان بياورد ميرفت و بمشرکين خبر ميداد آنها در مقام اذيت بآن ايمان آورنده بر ميآمدند، و عيال لوط نامش و ابله بوده و خيانتش اينکه بود که قوم لوط هر کس از خارج شهر آنها وارد شهر آنها ميشد او را ميگرفتند و با او آن عمل شنيع که لواط بود ميکردند و چون ملائکه بصورت جوان خوش سيما شبانه بر حضرت لوط وارد شدند بعنوان ضيافت اينکه زن رفت بالاي بام آتش افروخت و خبردار کرد مشرکين را که آمدند بخيال اينکه با آن ملائکه چنين عمل را مرتکب شوند، و بعضي گفتند: اسم امراه نوح والغه و امراه لوط والهه بود و اينکه اختلاف نسخ است.
جلد 17 - صفحه 82
و اينکه ضرب المثل بر حسب روايت شرف الدين از حضرت صادق (ع) است راجع بعائشه و حفصه که خيانت کردند با رسول اللّه (ص) در افشاء سري که سپرده شده بود بآنها که شرحش گذشت، و از عامه مقاتل اعتراف کرده که: يقول اللّه لعائشة و حفصة:
لا تکونا بمنزلة امرأة نوح و امرأة لوط، و از علي بن ابراهيم است که گفت: طلحه عائشه را بسيار دوست ميداشت در موقع خروج ببصره براي جنگ با امير المؤمنين بهانه بدست آورد و بعايشه گفت: مناسب نيست و سزاوار نيست شما بدون محرم مسافرت کنيد و او را تزويج کرد با اينکه صريح قرآن است که ميفرمايد: وَ ما کان‌َ لَکُم أَن تُؤذُوا رَسُول‌َ اللّه‌ِ وَ لا أَن تَنکِحُوا أَزواجَه‌ُ مِن بَعدِه‌ِ أَبَداً احزاب آيه 53. باري بپردازيم به تفسير ضَرَب‌َ اللّه‌ُ مَثَلًا لِلَّذِين‌َ کَفَرُوا اينکه ضرب المثل براي کفار براي اينکه است که نگويند: ما پسر فلانيم و از قبيله فلان و انتساب بفلان داريم و از عذاب مصون و محفوظيم با اينکه ميفرمايد در حديث:
(خلقت الجنة لمن اطاع اللّه و لو کان غلاما حبشيا و خلقت النار لمن عصي اللّه و لو کان سيدا قرشيا)
و در قرآن ميفرمايد: فَإِذا نُفِخ‌َ فِي الصُّورِ فَلا أَنساب‌َ بَينَهُم يَومَئِذٍ وَ لا يَتَساءَلُون‌َ مؤمنون آيه 103.
امرَأَت‌َ نُوح‌ٍ وَ امرَأَت‌َ لُوطٍ اقول: براي کفار مناسب بود ضرب المثل به پسر نوح و ابي لهب باشد نکته اينکه بامرأة لوط زده است کنايه و اشاره بهمان عايشه و حفصه است که نگويند: ما زوجه پيغمبر هستيم و ام المؤمنين، و اعلا درجه بهشت ميرويم خداوند متعال اينکه فتيله را از گوش آنها بيرون کشيد در آيه شريفه: يا نِساءَ النَّبِي‌ِّ مَن يَأت‌ِ مِنکُن‌َّ بِفاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ يُضاعَف لَهَا العَذاب‌ُ ضِعفَين‌ِ احزاب آيه 30.
کانَتا تَحت‌َ عَبدَين‌ِ مِن عِبادِنا صالِحَين‌ِ که نوح و لوط باشند و تعبير بعبدين براي اينکه است که مقام عبوديت بالاترين مقام است حتي از مقام رسالت که در تشهد مي‌گويي: و أشهد أن محمدا عبده و رسوله، و از امير المؤمنين است در مناجاتش عرض ميکند:
(الهي کفاني فخرا أن اکون لک عبدا و کفاني عزا أن تکون لي ربا).
فَخانَتاهُما که خيانت آنها ذکر شد.
فَلَم يُغنِيا اينکه دو پيغمبر بي‌نياز نکردند.
جلد 17 - صفحه 83
عَنهُما از اينکه دو امرأة.
مِن‌َ اللّه‌ِ اي من عذاب اللّه.
شَيئاً بلکه موجب ضعف عذاب آنها ميشوند.
وَ قِيل‌َ قائل يا ملائکه عذاب يا امير المؤمنين که قسيم جنت و نار است.
ادخُلَا النّارَ اينکه دو امرأة و آن دو امرأه مَع‌َ الدّاخِلِين‌َ که ساير کفار و مشرکين و منافقين و آن دو پدر نابزرگوار و ابتاع آنها باشند.