نکته‌های تفسیر نور

در آيه قبل، غلبه دين اسلام بر ساير اديان وعده داده شد، ولى تحقق اين وعده سه شرط لازم دارد: الف) قانون کامل و جهانى که همان قرآن است، نورى که خداوند آن را کامل کرده و هيچ کس قدرت خاموش کردنش را ندارد. ب) وجود رهبر معصوم که حضرت مهدى، بقيّة اللّه و ذخيره الهى است. ج) آمادگى مردم که در اين آيه مطرح شده است. اين آيات، هم وزن آيه 111 سوره توبه است که مى‌فرمايد: إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى‌ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ ... در تجارت چند فرض وجود دارد: 1. تجارت بد: «بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ» «1» 2. تجارت بدون سود: «فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ» «2» 3. تجارت کم سود: «مَتاعُ الدُّنْيا قَلِيلٌ» «3» 4. تجارت زيان بار: «إِنَّ الْخاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ»* «4» 5. تجارت بسيار زيان بار: «إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ» «5» 6. تجارت رسوا: «الْخُسْرانُ الْمُبِينُ»* «6» «1». بقره، 90. «2». بقره، 16. «3». نساء، 77. «4». زمر، 15. «5». عصر، 2. «6». حج، 11. جلد 9 - صفحه 617 7. تجارت راکد: «تَخْشَوْنَ کَسادَها» «1» 8. تجارت مستمرّ و بادوام: «تِجارَةً لَنْ تَبُورَ» «2» 9. تجارت نجات بخش: «تِجارَةٍ تُنْجِيکُمْ» «3» 10. تجارت سودآور: «تجارة مربحة» «4» حضرت على عليه السلام مى‌فرمايد: قيمت شما بهشت است، پس خودتان را ارزان نفروشيد: «ليس لانفسکم ثمن الا الجنة فلا تبيعوها الا بها» «5» دنيا، تجارت‌خانه اولياى الهى است: «الدنيا متجر اولياء الله» «6» جالب آن که حضرت على عليه السلام اين سخن را به کسى فرمود که از دنيا بدگويى مى‌کرد. در تجارت با خداوند، ما سرمايه را از خود او مى‌گيريم و با قيمت گزاف به خودش مى‌فروشيم. در فرهنگ اسلام براى بسيارى از امور مادّى، مشابه معنوى نيز وجود دارد. براى مثال: الف) خوراک مادّى: «کُلُوا مِنَ الطَّيِّباتِ» «7» خوراک معنوى: «فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى‌ طَعامِهِ» «8» که امام عليه السلام مى‌فرمايند: «الى علمه» «9» يعنى، ببيند چه مى‌آموزد. ب) لباس مادّى: «سَرابِيلَ تَقِيکُمُ»* «10» لباس معنوى: «وَ لِباسُ التَّقْوى‌ ذلِکَ خَيْرٌ» «11» ج) زينت مادّى: «خُذُوا زِينَتَکُمْ عِنْدَ کُلِّ مَسْجِدٍ» «12» زينت معنوى: «حَبَّبَ إِلَيْکُمُ الْإِيمانَ وَ زَيَّنَهُ فِي قُلُوبِکُمْ» «13» «1» توبه 24 «2» فاطر 29 «3» صف 10 «4» نهج البلاغه خطبه 193 «5» بحار ج 70 ص 132 «6» نهج البلاغه حکمت 131 «7» مومنون 51 «8» عبس 24 «9» رجال کشى ج 4 ص 3 «10» نمل 81 «11» اعراف 26 «12» اعراف 31 «13» حجرات 7 جلد 9 - صفحه 618 د) سفر مادّى: «وَ إِنْ کُنْتُمْ عَلى‌ سَفَرٍ» «1» سفر معنوى: «إِنَّکَ کادِحٌ إِلى‌ رَبِّکَ کَدْحاً» «2» ه) رزق مادّى: «مِنَ الثَّمَراتِ رِزْقاً لَکُمْ»* «3» رزق معنوى: «و ارزقنى حج بيتک الحرام» «4» و) شيرينى مادّى: «حلاوة الدنيا» «5» شيرينى معنوى: «حلاوة الايمان» «6»، «حلاوة ودک» «7» ز) پاداش مادّى: جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ* ... «8» پاداش معنوى: «وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَکْبَرُ» «9» ح) پدر مادّى: «وَ والِدٍ وَ ما وَلَدَ» «10» پدر معنوى: «أنا و على ابوا هذه الامة» «11» ط) هجرت مادّى: «وَ هاجَرُوا»* «12» هجرت معنوى: «وَ الرُّجْزَ فَاهْجُرْ» «13» در حديث مى‌خوانيم که على عليه السلام فرمود: أنا التجارة المربحة المنجية من العذاب الاليم التى دل الله عليها فى کتابه فقال‌ هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلى‌ تِجارَةٍ ... «14» من همان تجارت پرسودى هستم که باعث نجات از عذاب اليم است همان که خداوند در قرآن به آن اشاره کرده است. «1». بقره، 283. «2». انشقاق، 6. «3». بقره، 22. «4». دعاى ماه رمضان. «5». نهج‌البلاغه، حکمت 251. «6». بحار، ج 87، ص 201. «7». بحار، ج 90، ص 147. «8». بقره، 25. (27 بار در قرآن آمده است). «9». توبه، 72. «10». بلد، 3. «11». بحار، ج 36، ص 11. «12». انفال، 72. «13». مدّثر، 5. «14». تفسير کنز الدقائق. جلد 9 - صفحه 619

آیات این صفحه