سوره صف(الصف)، آیه ۱۲ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۵۲
يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ يُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَ مَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
(اگر چنین کنید) گناهانتان را میبخشد و شما را در باغهایی از بهشت داخل میکند که نهرها از زیر درختانش جاری است و در مسکنهای پاکیزه در بهشت جاویدان جای میدهد؛ و این پیروزی عظیم است!
معنی کلمات و عبارات
«مَسَاکِنَ طَیِّبَةً»: خانههای خوب. مراد قصرهای مجلل و کاخهای زیبا و دلربا است (نگا: زمر / ). «جَنَّاتِ عَدْنٍ»: باغهای بهشتی که محل اقامت همیشگی هستند. مراد محل خلود و جاودانگی است.
نزول
سال ۱۴ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ احدمرتبط با نزول
۳ هجرت · احد، نزدیک مدینه - غزوه ابواء یا ودان
14 بعثت · ودان / ابواء - غزوه عشیره
14 بعثت · عشیره - غزوه بواط
14 بعثت · بواط - غزوه سفوان یا بدر اولی
14 بعثت · سفوان / بدر اولی - تشریع اذان
14 بعثت · مدینه - سریه حمزه به سیف البحر
14 بعثت · سیف البحر - سریه سعد به خرار
14 بعثت · خرار - سریه عبیده بن حارث به رابغ
14 بعثت · رابغ
نکات آیه
۱ - دستیابى به مغفرت الهى و بوستان هاى بهشت، ره آورد پایدارى بر ایمان به خدا و رسول و جهاد با مال و جان در راه خدا است. «تؤمنون باللّه ... و تجهدون ... یغفر لکم ذنوبکم و یدخلکم جنّ-ت»
۲ - بهشت، جایگاه انسان هاى پاک و تطهیرشدگان از گناه «یغفر لکم ذنوبکم و یدخلکم جنّ-ت»
ذکر جمله «یغفر لکم...» پیش از «یدخلکم جنّات»، بیانگر مطالب بالا است.
۳ - آمرزش گناه و حیات جاودان در بوستان هاى بهشت، تضمین شده از سوى خداوند، براى مؤمنان راستین و مجاهدان راه او «تؤمنون باللّه ... یغفر لکم ذنوبکم و یدخلکم جنّ-ت... و مسکن طیّبة»
۴ - باغ هاى بهشت، پوشیده از درختان «جنّ-ت تجرى من تحتها الأنهر»
«جنّة»; یعنى، باغ پوشیده از درخت.
۵ - وجود نهرهاى همواره جارى در بوستان هاى بهشت «تجرى من تحتها الأنهر»
به کارگیرى فعل مضارع (تجرى)، بیانگر تداوم جریان نهرهاى بهشت است.
۶ - بهره گیرى قرآن از تمایلات طبیعى و غریزى انسان به آب، بوستان و خانه هاى دلپذیر، در جهت گرایش دادن وى به ارزش هاى معنوى است. «تؤمنون باللّه و رسوله ... و یدخلکم جنّ-ت... و مسکن طیّبة»
از این که خداوند، گرایش هاى طبیعى انسان ها را وسیله هدایت آنان و سوق دادن آنها به کسب ارزش ها قرار داده است، براداشت بالا استفاده مى شود.
۷ - حیات انسان در آخرت، حیات مادى و جسمانى است; و نه صرفاً معنوى و روحانى. «و یدخلکم جنّ-ت تجرى ... و مسکن طیّبة»
بهره گیرى از لذّت هاى مادى (چون باغ هاى پوشیده از درختان و خانه هاى دلپذیر در سراى آخرت) مستلزم وجود مادى و جسمانى انسان نیز مى باشد.
۸ - وجود خانه هاى عالى و دلپذیر براى مؤمنان مجاهد در «جنّات عدن» «و مسکن طیّبة فى جنّ-ت عدن»
«جنّات عدن»، مى توان اسم خاص باشد و غیر از «جنّات تجرى» به شمار آید، براشت یاد شده برگفته از این احتمال است.
۹ - بهشت، داراى درجات و مراتب است. «جنّ-ت تجرى ... فى جنّ-ت عدن»
از تمایز «جنّات تجرى» و «جنّات عدن»، مى توان مطلب بالا را استفاده کرد.
۱۰ - دستیابى به غفران الهى و نعمت هاى جاودان بهشت، رستگارى بزرگى است. «یغفر لکم ذنوبکم ... ذلک الفوز العظیم»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۰–۱۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۰–۱۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت نعمتهای بهشتخانه های اخروی مجاهدانزندگی مادی اخرویمجاهدان در بهشت عدنگرایش به طبیعتاهمیت آمرزشهای خدانقش گرایشهانقش غرایزپاکان در بهشتآمرزش مجاهدانمجاهدان در بهشتویژگیهای زندگی اخرویآثار استقامت در ایماندرجات بهشتجهاد مالیرستگاری بزرگمراتب رستگاریجاودانگی نعمتهای بهشتعوامل آمرزشویژگیهای باغهای بهشتفضایل مجاهدانجاودانان در بهشتآمرزش مؤمناننهرهای بهشتمؤمنان در بهشتباغهای بهشتآثار جهادایمان به محمدموجبات بهشتایمان به خداروش هدایتعوامل انگیزش
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۳)
- نقش بهرهمندیهای اقتصادی در معنویّت+۲ آیه
- ایمان، از اسباب امرزش الهی+۷ آیه
- بهشت، دارای باغهای گوناگون+۸ آیه
- بهشت، دارای ابهایی روان در جویبارها+۵ آیه
- بهشت، دارای باغهای گوناگون+۸ آیه
- رستگاری بهشتیان، در سایه دستیابی به بهشت+۴ آیه
- برخورداری بهشتیان، از منازل پاکیزه در بهشتهای عدن+۱ آیه
- دستیابی مجاهدان به مغفرت و امرزش الهی، در بهشت+۲ آیه
- برخورداری مجاهدان راه خدا، از مسکنهای پاکیزه+۲ آیه
- بهرهمندی مجاهدان، از باغ پوشیده از درخت، همراه با نهرهای جاری+۲ آیه
- بهشتیان، دارای مراتب و درجات متفاوت+۳ آیه
- بهشت، دارای مراتب و درجات متفاوت+۳ آیه
- ایمان به خدا، از عوامل ورود به بهشت+۲ آیه
- ایمان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، سبب ورود به بهشت+۱ آیه
- عدن و پایداری، یکی از نامها و اوصاف بهشت موعود+۱ آیه
- بهشت، دارای نهرهای متعدّد+۵ آیه
- نهرهای جاری بهشت، از زیر درختان ان+۵ آیه
- رستگاری مؤمنان جهادگر در اخرت، از پاداشهای الهی به انان+۴ آیه
- ایمان به پیامبر(صلی الله علیه واله) موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۲ آیه
- ایمان به خداوند، موجب برخورداری از پاداش الهی+۹ آیه
- جهاد در راه خدا، موجب برخورداری از ثواب الهی+۱۲ آیه
- استعاره خرید و فروش، در به دست اوردن بهشت، در مقابل جهاد در راه خدا+۲ آیه
- جهاد مؤمنان با مال و جان در راه خدا، زمینه پیروزی انان+۲ آیه
- جهاد در راه خدا، سبب بهرهمندی از مغفرت و پاداش الهی+۷ آیه
- بهرهمندی مجاهدان از بهشت و نعمتهای ان، ثوابی از سوی خداوند برای انان+۲ آیه
- برخورداری مجاهدان از ثواب بزرگ و پاداش اخروی+۵ آیه
- بهشت، بهای شایسته برای مجاهدان+۶ آیه
- ایمان به خدا، موجب فلاح و رستگاری+۴ آیه
- بخشش گناه و مغفرت، ثمره ایمان به خدا+۴ آیه
- برخورداری مؤمنان به خدا، از پاداش الهی+۷ آیه
- بهشت و نعمتهای ان، ارزانی مؤمنان به خدا+۴ آیه
- امرزش گناهان، از نشانه های رستگاری بزرگ+۱ آیه
- بهره مندی از بهشت و جاودانگی در ان، از نشانه های رستگاری+۴ آیه
- خانه های پاکیزه در بهشت عدن، نشانه رستگاری مؤمنان+۱ آیه
- برخورداری بهشتیان از منازل طیّب و پاکیزه، در بهشتهای عدن+۱ آیه
- ایمان به محمّد صلی الله علیه و اله، موجب فلاح و رستگاری+۱ آیه
- بخشش گناه و مغفرت، ثمره ایمان به محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- مؤمنان به محمّد صلی الله علیه و اله، برخوردار از پاداش الهی+۴ آیه
- ایمان موجب مغفرت و امرزش الهی+۶ آیه
- جهاد در راه خداوند، زمینه ساز برخورداری از مغفرت الهی+۹ آیه
- دستیابی مجاهدان راه خدا به مغفرت و امرزش الهی+۱۱ آیه
- مؤمنان، بهرهمند از مغفرت و امرزش الهی+۶ آیه
- وعده پاداش به مؤمنان، از سوی خدا+۱۴ آیه