1- زنان در انتخاب دين و انجام وظايف دينى تابع شوهر نيستند و حتّى مى‌توانند براى حفظ دين خود هجرت نمايند. «جاءَکُمُ الْمُؤْمِناتُ مُهاجِراتٍ»
2- مدّعيان بازگشت از کفر به ايمان، بايد مورد آزمايش و امتحان قرار بگيرند.
جاءَکُمُ الْمُؤْمِناتُ ... فَامْتَحِنُوهُنَ
3- هر کجا که خطر جاسوسى و امثال آن هست، گزينش و آزمايش لازم است.
«فَامْتَحِنُوهُنَّ»
4- با ديد مثبت به مردم نگاه کنيد. «جاءَکُمُ الْمُؤْمِناتُ مُهاجِراتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ» (با اين که هنوز امتحان نشده‌اند، امّا آيه لقب مؤمن به آنان داده است).
5- علم خداوند به امور، از ما سلب مسئوليّت نمى‌کند. «فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمانِهِنَّ»
6- در برخورد با افراد، ما مأمور به ملاک‌هاى ظاهرى هستيم، نه وسواس و سوءظن. «فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمانِهِنَّ»
7- نقش ايمان در مسايل خانوادگى و زناشويى بسيار مهم است. اگر زنِ کافرى مؤمن شد، او را به شوهر کافرش برنگردانيد زيرا همسر کافر محيط خانواده را ناسالم مى‌کند. «فَإِنْ عَلِمْتُمُوهُنَّ مُؤْمِناتٍ فَلا تَرْجِعُوهُنَّ»
8- سلطه و حکومت کافر بر مسلمان از هر جهت ممنوع است، خواه سياسى و اجتماعى باشد که قرآن مى‌فرمايد: «لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ
«1». تفسير نورالثقلين.
جلد 9 - صفحه 590
سَبِيلًا» «1» و خواه خانوادگى باشد که اين آيه مى‌فرمايد: زن مسلمان نبايد تحت امر شوهر کافر باشد. «فَلا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْکُفَّارِ»
9- جامعه و محيط در فرد مؤثر است. ممکن است محيط کفر، زن مسلمان را در خود هضم کند، پس او را به کفّار برنگردانيد. «فَلا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْکُفَّارِ»
10- کفرِ يکى از طرفين ازدواج، منجر به طلاق قهرى مى‌شود. «فَلا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْکُفَّارِ»
11- به علاقه شخصى مرد به همسر قانع نشويد، ممکن است شوهر، زن را دوست داشته باشد ولى جامعه فاسد بر روح زن فشار وارد کند. «فَلا تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْکُفَّارِ» (و نفرمود: «الى زوجه»)
12- ايمان، زير بناى ازدواج است و کافر، کفو و همتاىِ مؤمن نيست. «لا هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَ لا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ»
13- جدايى زناشويى دليل ناديده گرفتن حقوق مالى نيست، حتّى اگر کافر هزينه‌اى را پرداخته بايد از طرف مسلمانان به او پرداخت شود. «لا هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ وَ آتُوهُمْ ما أَنْفَقُوا»
14- هر ازدواجى، مهريّه جداگانه دارد. (مهريّه قبلى که شوهر کافر داده است بپردازيد و براى ازدواج دوّم که خودتان اقدام مى‌کنيد بايد مهريّه جداگانه بدهيد.) آتُوهُمْ ما أَنْفَقُوا ... آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَ
15- حق مالکيّت و حقوق مالى کفّار غير حربى محفوظ است. «آتُوهُمْ ما أَنْفَقُوا»
16- اولين نياز زن همسر شايسته است. «لا جُناحَ عَلَيْکُمْ أَنْ تَنْکِحُوهُنَّ»
17- سابقه کفر، مانع ازدواج با تازه مسلمان نيست. «لا جُناحَ عَلَيْکُمْ أَنْ تَنْکِحُوهُنَّ»
18- مهريّه، حق زن است. «أُجُورَهُنَّ»
19- هم نياز غريزى بايد تأمين شود، «تَنْکِحُوهُنَّ» و هم نياز مالى. «أُجُورَهُنَّ»
«1». نساء، 141.
جلد 9 - صفحه 591
20- از زن بودن و تنهايى و غربت و تازه مسلمان بودن ديگران سوء استفاده نکنيد. «آتَيْتُمُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ»
21- کفر، کليد جدايى است و مسائلى از قبيل ازدواج و عشق به همسر و فرزند و سابقه زندگى مانع جدايى نيست. «وَ لا تُمْسِکُوا بِعِصَمِ الْکَوافِرِ»
22- حفظ حقوق، طرفينى است، حق شما و حق کفّار نبايد نايده گرفته شود. (اگر زن مسلمانى کافر شد و به کفّار پيوست، مهريّه‌اى که هزينه کرده‌ايد از کفّار بگيريد و اگر زن کافرى به مسلمانان پيوست، مهريّه‌اى که کافر پرداخت کرده به او بدهيد). «وَ سْئَلُوا ما أَنْفَقْتُمْ وَ لْيَسْئَلُوا ما أَنْفَقُوا»
23- پذيرفتن پناهنده، در اسلام پذيرفته شده است، به شرط آنکه اوّلًا افراد آزمايش شوند، ثانياً مسئله مالى يا زيبايى و زشتى در پناه دادن مطرح نباشد، ثالثاً هزينه‌اى را که کفّار پرداخت کرده‌اند به آنان بپردازند و کفّار حق مطالبه دارند. إِذا جاءَکُمُ ... مُهاجِراتٍ فَامْتَحِنُوهُنَ ... آتُوهُمْ ما أَنْفَقُوا ... وَ لْيَسْئَلُوا ما أَنْفَقُوا
24- دستورات الهى، عالمانه و حکيمانه است. «ذلِکُمْ حُکْمُ اللَّهِ يَحْکُمُ بَيْنَکُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَکِيمٌ»