1- قوانين قرآن، کلى است، نه مخصوص به شأن و زمان نزول. (قانون فيئ مربوط به تمام مواردى است که کفّار آن را رها کرده و رفته‌اند و مخصوص يهود بنى‌نضير نيست. کلمه «ما» و «قرى» نشان عموميّت است.) «ما أَفاءَ اللَّهُ
«1». انفال، 41.
«2». حشر، 7.
«3». اسراء، 26.
«4». روم، 38.
«5». شورى، 23.
«6». تفسير احسن‌الحديث.
جلد 9 - صفحه 544
عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى»
2- اموالِ کفّار فرارى، در اختيار رهبر دينى است. «ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ»
3- نظام اسلامى به پشتوانه اقتصادى نياز دارد که يکى از آنان فيئ و اموالى است که بدون جنگ، به خاطر فرار يا متارکه کفّار نصيب مسلمانان مى‌شود. ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ ...
4- رعايت ادب و شئون، در سخن لازم است. (ابتدا نام خدا، سپس رسول خدا و سپس ديگران). فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ ...
5- سهم خداوند، زير نظر پيامبر در راه رضاى خدا مصرف مى‌شود. فَلِلَّهِ ...
6- فقرزدايى، جزء برنامه‌هاى اصلى اسلام است. «وَ الْمَساکِينِ»
7- اگر گردش ثروت در دست اغنياى مسلمانان ممنوع است، پس در دست کفّار قطعاً مورد نهى است. کَيْ لا يَکُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ ...
8- برنامه‌ريزان اقتصادى در نظام اسلامى بايد به تعديل ثروت وعدم تمرکز آن در دست يک گروه خاص توجه داشته باشند. کَيْ لا يَکُونَ دُولَةً بَيْنَ الْأَغْنِياءِ ...
9- اطاعت از فرامين پيامبر واجب است، زيرا پيامبر معصوم است، وگرنه به طور مطلق و بى چون و چرا دستوراتش واجب الاطاعه نبود. ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ ...
10- سنت پيامبر، لازم الاجرا است. «ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ»
11- لازم نيست تمام دستورات در قرآن آمده باشد، بلکه هر امر و نهى که در سخنان پيامبر آمده باشد بايد اطاعت شود. «ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا»
12- در انجام فرمان پيامبر، سرعت به خرج دهيم. فَخُذُوهُ ... فَانْتَهُوا (حرف فاء براى سرعت است).
13- در مسائل مالى و تقسيم آن لغزشگاهى است که بايد با تقوا از آن گذشت. ما أَفاءَ اللَّهُ ... وَ اتَّقُوا اللَّهَ
جلد 9 - صفحه 545
14- اطاعت بى چون و چرا از پيامبر، نمودى از تقوا است. ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ ... وَ اتَّقُوا اللَّهَ
15- بى تقوايى، کيفرى شديد دارد. «وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ»
16- ياد کيفر سخت، سبب تقوا است. وَ اتَّقُوا اللَّهَ ... شَدِيدُ الْعِقابِ