تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لَيْسَ لِوَقْعَتِها کاذِبَةٌ «2»
لَيْسَ لِوَقْعَتِها کاذِبَةٌ: نيست در حين واقع شدن و حادث گشتن آن نفسى که گوينده باشد بر خدا، يا تکذيب کننده باشد آن را چنانچه الحال، اکثر نفوس کاذب و تکذيب کنندهاند، زيرا آن روز قيامت مشاهد و به راى العين ببينند، لذا تمام نفوس تصديق آن و ايمان آرند، لکن ايمان ضرورى، و فايدهاى نخواهد داشت. يا آنکه قيامت امرى است واقع شونده، و انکار و تکذيب منکرين، واقع و حقيقت آن را از بين نبرد، زيرا برهان قائم است بر اثبات و تحقق آن.
تبصره: مراد معاد و قيامت نزد متشرعه و اهل ايمان، عبارت است از بعث نفوس انسانيه و ارواح ايشان به سوى ابدان عنصريه دنيويه که نفس با اين ماده عنصريه عود داده خواهد شد به جهت حساب و مجازات به هيئت و صورت روزى که دفن شده در قبر، که گفته مىشود اين فلان کس است.
برهان- اگر معاد حق نباشد، هر آينه قبيح باشد تکليف؛ «تالى» يعنى قبيح
جلد 12 - صفحه 445
بودن تکليف باطل است، «مقدم» يعنى معاد نبودن نيز باطل باشد. بيان ملازمه آنکه تکليف مشقت و مستلزم تعويض است از آن، زيرا مشقت بدون عوض ظلم، و ساحت قدس سبحانى منزه است، و اين عوض حاصل نباشد در زمان تکليف، يعنى دنيا، پس عقل حکم نمايد آخرتى بايد باشد تا جزاى اعمال داده شود.
2- حشر اجساد و عود ارواح به اجساد ممکن و صادق مصدق اخبار فرموده به وقوع آن، پس حق و محقق باشد؛ اما امکان آن به جهت آنکه اجزاء ميت قابل جمعآورى و افاضه حيات به آن باشد، و الّا در اول مرحله متصف به وجود و حيات نمىگرديد، و خداى تعالى عالم است به اجزاء هر فرد فرد شخص، و به قدرت تامه جمع و عودت خواهد داد چنانچه فرمايد: «کَما بَدَأَکُمْ تَعُودُونَ» «1».