«قرض»، به معناى بريدن و جدا کردن بخشى از مال است. «مقراض» وسيله بريدن است و «قراضه» به مالى گفته مىشود که از بدنه جدا شده است.
قرض به خدا، انفاقى است که با چند برابر در قيامت پس داده مىشود. قرض در قرآن همراه با کلمه «حسن» آمده است، يعنى فورى پرداخت شود، بىمنّت باشد، قبل از سؤالِ سائل باشد، در حدّ وفور باشد، براى کارهاى مفيد و لازم باشد.
قرض الحسنه برکاتى دارد: کاهش کدورت و افزايش محبّت، حفظ آبروى مردم و جلوگيرى از ورشکستگى آنان، اصلاح ساختار اقتصادى جامعه، جلوگيرى از رواج ربا، کنترل حرص و بخل، تعديل ثروت، رشد فرهنگ تعاون.
خداوندى که ميراث آسمانها و زمين براى اوست و در آيات قبل دو بار فرمود: «لَهُ مُلْکُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ» در اين آيه براى تشويق مردم و اهميت قرضالحسنه از مردم قرض مىخواهد. مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ ...
اسلام با هر نوع رکود و سستى مخالف است.
1. رکود طبيعت. «من وجد ماء و ترابا ثم افتقر فابعده الله» «1» هرکس آب و زمين داشته باشد ولى تلاش نکند و فقير باشد، از رحمت الهى دور شده است.
2. رکود نيروى انسانى. «اللهم انى اعوذ بک من الکسل» «2» بارالها! به تو پناه مىبرم از تنبلى.
3. رکود مال. الَّذِينَ يَکْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها ... «3»
4. رکود علمى، اخلاقى و معنوى. «زِدْنِي عِلْماً» «4»، «زادَهُمْ هُدىً» «5»، «من استوى يوماه فهو مغبون» «6» هرکس دو روزش مساوى باشد، زيانکار است.
«1». وسائل، ج 17، ص 40.
«2». کافى، ج 2، ص 585.
«3». توبه، 34.
«4». طه، 114.
«5». محمّد، 17.
«6». بحار، ج 68، ص 173.
جلد 9 - صفحه 463
5. رکود فکر. «من استبد برأيها هلک» «1» نظرخواهى نکردن، استبداد به رأى خود و تکروى، مايهى هلاکت است.