اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا بِاللّه‌ِ وَ رُسُلِه‌ِ أُولئِک‌َ هُم‌ُ الصِّدِّيقُون‌َ وَ الشُّهَداءُ عِندَ رَبِّهِم لَهُم أَجرُهُم وَ نُورُهُم وَ الَّذِين‌َ کَفَرُوا وَ کَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِک‌َ أَصحاب‌ُ الجَحِيم‌ِ «19»
و کساني که ايمان آورده‌اند به خداي متعال و رسولان او اينها خود اينها صدّيقين و شهداء هستند در پيشگاه پروردگار خود براي آنها اجر آنها و نور آنها است و کساني که کافر شدند و تکذيب کردند آيات ما را اينها اصحاب جحيم هستند.
وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا مکرر گفته شده که ايمان عبارت از اعتقاد قلبي است به جميع عقائد حقه که اگر يک ضروري دين يا ضروري مذهب را منکر شد يا بدعتي در دين گذارد يا پاره‌اي از معاصي که موجب زوال ايمان ميشود يا باعث
جلد 16 - صفحه 433
ميشود که بي‌ايمان از دنيا رود از زمره مؤمنين خارج است و گفتيم در ايمان چهار امر لازم است.
اول اقرار لساني که جحود نباشد.
دوّم اعتقاد قلبي که دل بستگي و در بند بودن.
سوّم يقين قطعي که شک و ريب و ظن‌ّ نباشد.
چهارم تسليم و زير بار دين رفتن است.
بِاللّه‌ِ وَ رُسُلِه‌ِ ايمان باللّه ايمان به توحيد ذاتا و صفة و افعالا و عبادة و ايمان به جميع صفات کماليّه و جلاليّه و ايمان به رسولان الهي اينکه از آدم تا خاتم تمام فرستادگان حق‌ّ بودند و تمام داراي شرائط نبوّت و رسالت بودند از عصمت چه از کليه معاصي و چه از خطاء و نسيان و اشتباه و سهو و شک و طهارت طينت در اصلاب شامخه و ارحام مطهّره و افضليّت در جميع کمالات بر جميع افراد امّت و خالي بودن از نقائص خلقي و امراض موجبه نفرت که خداوند توصيف ميفرمايد مؤمنين را که ميفرمايد: وَ المُؤمِنُون‌َ کُل‌ٌّ آمَن‌َ بِاللّه‌ِ وَ مَلائِکَتِه‌ِ وَ کُتُبِه‌ِ وَ رُسُلِه‌ِ لا نُفَرِّق‌ُ بَين‌َ أَحَدٍ مِن رُسُلِه‌ِ وَ قالُوا سَمِعنا وَ أَطَعنا غُفرانَک‌َ رَبَّنا وَ إِلَيک‌َ المَصِيرُ بقره آيه 285.
أُولئِک‌َ هُم‌ُ الصِّدِّيقُون‌َ که ميفرمايد: وَ مَن يُطِع‌ِ اللّه‌َ وَ الرَّسُول‌َ فَأُولئِک‌َ مَع‌َ الَّذِين‌َ أَنعَم‌َ اللّه‌ُ عَلَيهِم مِن‌َ النَّبِيِّين‌َ وَ الصِّدِّيقِين‌َ وَ الشُّهَداءِ وَ الصّالِحِين‌َ وَ حَسُن‌َ أُولئِک‌َ رَفِيقاً نساء آيه 71.
وَ الشُّهَداءُ شاهد بر اعمال ديگران يا داراي مقام شهداء در پيشگاه احديت عِندَ رَبِّهِم در محضر الهي لَهُم أَجرُهُم آنهم اجر کامل که مشمول جميع تفضلات الهي ميشوند وَ نُورُهُم که صحراي محشر را روشن ميکنند و ميگويند چنانچه ميفرمايد:
يَوم‌َ لا يُخزِي اللّه‌ُ النَّبِي‌َّ وَ الَّذِين‌َ آمَنُوا مَعَه‌ُ نُورُهُم يَسعي بَين‌َ أَيدِيهِم وَ بِأَيمانِهِم يَقُولُون‌َ رَبَّنا أَتمِم لَنا نُورَنا وَ اغفِر لَنا إِنَّک‌َ عَلي کُل‌ِّ شَي‌ءٍ قَدِيرٌ تحريم آيه 8.
وَ الَّذِين‌َ کَفَرُوا وَ کَذَّبُوا بِآياتِنا تمام طبقات کفار و مکذبين به آيات الهي و لو يک آيه باشد.
جلد 16 - صفحه 434
أُولئِک‌َ أَصحاب‌ُ الجَحِيم‌ِ