اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
اعلَمُوا أَنَّمَا الحَياةُ الدُّنيا لَعِب‌ٌ وَ لَهوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَينَکُم وَ تَکاثُرٌ فِي الأَموال‌ِ وَ الأَولادِ کَمَثَل‌ِ غَيث‌ٍ أَعجَب‌َ الکُفّارَ نَباتُه‌ُ ثُم‌َّ يَهِيج‌ُ فَتَراه‌ُ مُصفَرًّا ثُم‌َّ يَکُون‌ُ حُطاماً وَ فِي الآخِرَةِ عَذاب‌ٌ شَدِيدٌ وَ مَغفِرَةٌ مِن‌َ اللّه‌ِ وَ رِضوان‌ٌ وَ مَا الحَياةُ الدُّنيا إِلاّ مَتاع‌ُ الغُرُورِ «20»
بدانيد و آگاه باشيد جز اينکه نيست که زندگاني دنيا بازيگريست و بيهودگيست و خودسازيست و مباهات کردن است بر يکديگر خوردنست و جمع آوري مال و اولاد مثل دنيا مثل باران است که مي‌روياند نبات را بطوري که کشت کنندگان تعجّب ميکنند از سبزي و خرّمي او سپس بر ميگردد زرد ميشود پس از آن خشک ميشود و از بين ميرود و در آخرت عذاب شديد دارد و حال آنکه مغفرت و آمرزش خداي متعال و خشنودي او در آخرت است و نيست زندگاني دنيا مگر متاعي فريبنده.
اينکه آيه شريفه دنيا را دو نحوه نشان ميدهد يک نحوه اينست که انسان غرق دنيا شود و از آخرت غافل گردد که دنياي مذمومه گويند و اينکه جز لهو و لعب نيست کساني که علاقه باو پيدا کردند و فريب زخارف او را خوردند که غرق شهوات نفسانيّه شدند يک قسمت آن را به لعب و بازيگري و تفريح و تفرّج گذرانيدند و يک قسمت آن را به آلات لهو، ساز، آواز، رقص، تماشا خانه‌ها و سينماها، مجالس معاصي، شرب، قمار، فسق و فجور طي‌ّ کردند يک قسمت آن را به خود پردازي و زينت کني. گيسوان را چه نحوه، صورت را چه شکل، لباس را چه طرز، خانه به چه کيفيت، فرش و مبل به چه نحوه از بين بردند و يک قسمت را به بلند پروازي و فخريّه و مباهات. من کيم، پدرم کي بود، مادرم که بود، درجه‌ام به چه پايه است. مقامم چه اندازه بلند است قدرت و تواناييم چه مقدار است تلف کردند يک قسمت به جمع آوري مال، حلال باشد يا حرام و کثرت اولاد و احفاد و عدّه و عدّه و اتباع و نحو اينها عمر خود را صرف کردند و از دست دادند.
ناگهان بانگي برآمد خواجه مرد- که گفتند انسان سه دشمن دارد.
1- دنيا خود را جلوه ميدهد.
جلد 16 - صفحه 435
2- نفس مايل ميشود.
3- شيطان راه نشان ميدهد اينکه نحوه را ميفرمايد:
اعلَمُوا أَنَّمَا الحَياةُ الدُّنيا لَعِب‌ٌ وَ لَهوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَينَکُم وَ تَکاثُرٌ فِي الأَموال‌ِ وَ الأَولادِ سپس تشبيه ميفرمايد و مثال ميزند.
کَمَثَل‌ِ غَيث‌ٍ باران شديد.
أَعجَب‌َ الکُفّارَ کشت کاران که دانه‌ها را زير خاک ميکنند و آن باران آنها را مي‌روياند که آنها از سبزي و خرّمي اينها تعجّب ميکنند.
نَباتُه‌ُ لکن دوام و بقايي ندارد بفاصله کمي زرد ميشود.
ثُم‌َّ يَهِيج‌ُ فَتَراه‌ُ مُصفَرًّا دنيا هم همين نحو است اگر اينکه نوش‌ها را دارد هزارها نيش هم دارد
دار بالبلاء محفوفة و بالغدر موصوفة
دار محنة و بلية احدي را نيست که دل خوش باشد مرضهاي گوناگون بلاهاي مختلف، ظلم‌هاي متشتت، آرزوهاي دراز، گرفتاري‌هاي سخت.
ثُم‌َّ يَکُون‌ُ حُطاماً از بين برود اجل وقتي رسيد آني فرصت نميدهد، مي‌گذارد و ميرود با بارهاي سنگين گناه.
وَ فِي الآخِرَةِ عَذاب‌ٌ شَدِيدٌ. نحوه دوم اينکه دنيا را مزرعه آخرت قرار دهد و دار عمل بداند و تحصيل آخرت کند که موجب.
وَ مَغفِرَةٌ مِن‌َ اللّه‌ِ وَ رِضوان‌ٌ گردد بايد فريب متاع دنيا را نخورد که وَ مَا الحَياةُ الدُّنيا إِلّا مَتاع‌ُ الغُرُورِ