اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لَقَد أَرسَلنا رُسُلَنا بِالبَيِّنات‌ِ وَ أَنزَلنا مَعَهُم‌ُ الکِتاب‌َ وَ المِيزان‌َ لِيَقُوم‌َ النّاس‌ُ بِالقِسطِ وَ أَنزَلنَا الحَدِيدَ فِيه‌ِ بَأس‌ٌ شَدِيدٌ وَ مَنافِع‌ُ لِلنّاس‌ِ وَ لِيَعلَم‌َ اللّه‌ُ مَن يَنصُرُه‌ُ وَ رُسُلَه‌ُ بِالغَيب‌ِ إِن‌َّ اللّه‌َ قَوِي‌ٌّ عَزِيزٌ «25»
هر آينه بتحقيق ما فرستاديم رسولان خود را با معجزات و ادلّه واضحه و نازل کرديم با آنها کتاب و ميزان حق و باطل را تا اينکه مردم قيام کنند بعدل و داد و نازل کرديم آهن را که در او بأس شديد است و منفعت‌هاي زيادي و براي اينکه
جلد 16 - صفحه 440
معلوم گردد کيست خدا را ياري ميکند و رسول او را به غيب محقّقا خداوند قوي‌ّ و عزيز است.
لَقَد أَرسَلنا رُسُلَنا بِالبَيِّنات‌ِ فرق بين رسول و نبي بمعني خاص‌ّ و عام که هر رسولي نبي‌ّ هم هست و لا عکس انبيايي که مقام رسالت و تبليغ و دعوت نداشتند لازم نيست معجزه داشته باشند يا کتاب بر آنها نازل شود اما آنها که مأمور به دعوت و تبليغ شدند البته بايد با مدرک و دليل باشند و خداوند بدست آنها معجزه دهد که نشاني باشد که از جانب او آمده‌اند.
وَ أَنزَلنا مَعَهُم‌ُ الکِتاب‌َ که در او دستورات الهي داده شده مثل صحف آدم و شيث و نوح و ابراهيم و تورات موسي و زبور داود و انجيل عيسي و قرآن محمّد (ص).
وَ المِيزان‌َ که راه حق‌ّ و باطل را نشان دهد و مبشّر و منذر باشند وعد و وعيد دهند سعادت و شقاوت نجات و هلاکت اوامر و نواهي صلاح و فساد را بيان کنند و نشان دهند.
لِيَقُوم‌َ النّاس‌ُ بِالقِسطِ لام غرض است نه لام عاقبت يعني غرض از ارسال رسل و انزال کتب و بيان موازين اينست که ناس قيام به قسط و عدل کنند نه افراط و غلوّ و نه تفريط و کوتاهي کنند نه منکر وجود حق‌ّ شوند و نه بر او شريک بگيرند، انبياء را ساحر و کذاب و مفتري بدانند و نه مقام خدايي و الوهيّت و پسران خدا به آنها دهند، نه چيزي در دين زياد کنند و بدعت بگذارند و نه چيزي از دين را کم کنند و منکر شوند، نه حق‌ّ کسي را از بين ببرند نه حق‌ّ خود را تضييع کنند، نه اسراف کنند و نه تبذير، نه شبهات سوفسطايي و وساوس شيطاني، نه جهل و ناداني، نه غرق دنيا شوند نه ترک دنيا و رهبانيّت اختيار کنند، نه کبر و نخوت بورزند و نه زير بار ذلّت و خفّت روند و بالجمله در کليّه امور صراط مستقيم را رها نکنند و در سبل شيطاني قدم ننهند.
وَ أَنزَلنَا الحَدِيدَ فِيه‌ِ بَأس‌ٌ شَدِيدٌ وَ مَنافِع‌ُ لِلنّاس‌ِ انزال حديد بمعني جعل و ايجاد است که در او باس شديد است که اسلحه حرب باشد مثل شمشير و زره
جلد 16 - صفحه 441
و کلاه خود که دفع دشمن کند و حفظ نفس و منافع چه اندازه در امور زندگاني استفاده دارد بالاخص‌ّ در زمان حاضر که تمام عمارات با آهن ساخته ميشود و تمام کارخانه‌ها و مکينه‌ها و مراکب مثل ماشين، طيّاره و مراکب سواري و غير اينها که با آهن ساخته ميشود و در اخبار دارد که مراد ذو الفقار است که جبرئيل براي پيغمبر آورد و بدست علي داده شد که در او بأس شديد بود دفع کفّار و مشرکين از پيکر اسلام که يک ضربتش افضل از عبادت ثقلين است که حضرت رسول بفرمايد:
(ضربة علي‌ّ يوم الخندق افضل من عبادة الثّقلين)
و بفرمايد در مبارزه با عمرو
(برز الاسلام کله الي الکفر کلّه)
و از ميراث امامت و ودايع امامت شد و بدست مبارک حضرت بقيّة اللّه است زمين پر از عدل ميشود پس از آنکه پر از ظلم و جور شده باشد.
اقول مکرّر اشاره شده که اخبار بيان مصداق اتم‌ّ ميکند منافي با عموم آيات ندارد.
وَ لِيَعلَم‌َ اللّه‌ُ مَن يَنصُرُه‌ُ وَ رُسُلَه‌ُ بِالغَيب‌ِ و ديگر غرض از ارسال رسل و انزال کتب و ميزان عدل اينست که خوب و بد ناس مؤمن و کافر از هم تميز پيدا کنند کساني که نصرت دين خدا و نصرت انبياء الهي ميکنند با آنهايي که مخرّب دين و معاند انبياء و اولياء هستند معلوم گردد و مراد وَ لِيَعلَم‌َ اللّه‌ُ اينکه نيست که بر خدا مجهول بوده و معلوم گردد زيرا علم او ذاتيست بلکه خدا معلوم فرمايد که بر اهل عالم معلوم شود که کيست دين الهي و رسل او را نصرت ميکند که نصرت خدا نصرت دين خدا است که ميفرمايد: إِن تَنصُرُوا اللّه‌َ يَنصُرکُم وَ يُثَبِّت أَقدامَکُم محمّد آيه 8 و نصرت رسول اطاعت او و دفع دشمنان او است و مراد بالغيب غيب مقابل شهود است امور بعضي به مشاهده معلوم ميشود که به چشم ببيند و بگوش بشنود و بشامّه و ذائقة و لامسه درک کند و بعضي به دليل و برهان عقلي درک ميشود آن را غيب ميگويند که عقل درک کند که در باطن انسان است.
إِن‌َّ اللّه‌َ قَوِي‌ٌّ عَزِيزٌ تفسيرش واضح است.