تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ خَلَقَ الْجَانَّ مِنْ مارِجٍ مِنْ نارٍ «15» وَ خَلَقَ الْجَانَ‌: و بيافريد جان را که پدر جن است، يعنى ابليس‌ «1» منهج الصادقين، ج 9، ص 120. و نور الثقلين ج 5 ص 188- 187. جلد 12 - صفحه 407 را نزد بعضى خلق فرمود جميع جنيان را، مِنْ مارِجٍ مِنْ نارٍ: از زبانه صافى بى‌دود از آتش. گويند مارج آتشى است که زبانه سرخ و زرد و سبز آن به يکديگر آميخته گردد بعد از بلندى و تيزى آن. در فتوحات مکيه مذکور است که مارج آتشى است که ممتزج به هوا و آن را هوائى مشتعل گويند، پس جان مخلوق است از دو عنصر که آتش و هوا باشد، و آدم آفريده شده از دو عنصر که آب و خاک است؛ چون آب و خاک بهم ممزوج شوند آن را طين گويند. چون هوا و آتش بهم ممزوج شوند آن را مارج گويند. و چنانچه تناسل در بشر به القاى آب نطفه است در رحم، تناسل در جن به القاى هواست در رحم انثى، و ميان آفرينش جان و آدم مدت شصت هزار سال بوده‌ «1».