سوره الرحمن، آیه ۱۵ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۱
معنی کلمات و عبارات
«الْجَآنَّ»: جِنّ. جانّ و جنّ هر دو به یک معنی است (نگا: اسراء / ، ذاریات / ، رحمن / ). «مَارِجٍ»: شعله لرزان و پیچان آتش. زبانه تنوره کش و لرزان آتش. آفرینش جن از چنین آتش شعلهور و زبانهکش و پیچان، چگونه و به چه شکلی بوده، و چه اندازه طول کشیده است، و این گونه موجودات چگونه میزیند و چه سیمائی دارند، دانش بشری بدان پی نبرده است.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - جن، آفریده شده به اراده الهى، از شعله هاى خالص و بدون دود آتش «و خلق الجانّ من مارج من نار»
«مارج»، به معناى آتش خالص بدون دود است (قاموس المحیط).
۲ - جن، موجودى جسمانى است. «و خلق الجانّ من مارج من نار»
۳ - آفرینش انسان و جن، دو موجود شعورمند، از دو عنصر کاملاً متفاوت (خاک و آتش)، نمود قدرت خداوند «خلق الإنسن من ... و خلق الجانّ من مارج من نار»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۴–۱۶ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۴–۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۴–۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۴–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۱۴–۱۶
روایات و احادیث
۴ - «عن الحسین بن على(ع) کان على بن أبى طالب(ع) بالکوفة فى الجامع إذ قام إلیه رجل... و سأله عن اسم أبى الجنّ فقال: شومان و هو الذى خلق من مارج من نار...; [منبع: عیون أخبارالرضا، ج ۱، ص ۲۴۲، ب ۲۴، ح ۱; نورالثقلین، ج ۵، ص ۱۹۰، ح ۱۴.] از امام حسین(ع) روایت شده که حضرت على(ع) در جامع کوفه بود که مردى برخاست [و در ضمن چند سؤال از آن حضرت] از پدر جن سؤال کرد; حضرت فرمود: پدر جن «شومان» نام داشت [و فرمود:] هو الذى خلق من مارج من نار...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
جسمانیت جنمنشأ خلقت جنپدر جنجن از آتشعنصر خلقت جنموجودات با شعورانسان از خاکعنصر خلقت انسانآثار اراده خدانشانه های قدرت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۰)
- اتش شعلهور، مادّه خلقت جنّیان+۱ آیه
- جلوههای ربوبیت الهی در افرینش جن از اتش، غیر قابل انکار و تکذیب+۱ آیه
- تفاوت انسان با جن در مادّه اولیّه خلقت+۳ آیه
- شومان، پدر جنّیان افریده شده از شعلههای اتش
- تفاوت انسان با جنّیان در مادّه اولیّه خلقت+۳ آیه
- سرزنش جنّیان از سوی خدا، به دلیل تکذیب نعمتهای الهی+۴ آیه
- راهیابی جنّیان مؤمن به بهشت
- اتش، عنصر خلقت جنّ+۱ آیه
- خلقت جنّ از عنصر اتش، نمود ربوبیّت خدا+۱ آیه
- جنّیان، موجوداتی با شعور و شناخت+۲ آیه
- مرگ جنّیان، همانند انسانها+۳ آیه
- برخورداری انس و جنّ، از نعمتهای دلخواه الهی، مقتضای ربوبیّت او+۲ آیه
- خلقت ابلیس، از سوی خداوند+۳ آیه
- اتش، مادّه خلقت ابلیس+۴ آیه
- خلقت جنّیان از شراره اتش، پرتوی از رحمانیّت خداوند+۱ آیه
- نقش طلوع و غروب خورشید در زندگی جنّیان+۲ آیه
- جنّیان، دارای مرگ+۱ آیه
- سرزنش جنّیان، به دلیل تکذیب نعمتهای الهی+۳ آیه
- توبیخ کافران و تکذیبگران جنّ و انس، به خاطر نادیده گرفتن قدرت و لطف خدا در تامین نیازهای خلق+۲ آیه
- خلقت جن از زبانه خالص اتش، از نعمتهای الهی و غیر قابل تکذیب برای انسانها و جنّیان+۱ آیه