تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّکَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ «27»
وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّکَ: و باقى ماند ذات پروردگار تو، ذُو الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ:
صاحب عظمت و غناى مطلق و گرامى ساختن به فضل عام و کرم تام خود هر که را که مستحق آن باشد از انبياء و اولياء و ساير اتقيا.
بيان: تسميه ذات سبحانى به وجه به اعتبار آنست که جميع ممکنات توجه به ذات او دارند. يا وجه به معنى رأى و تدبير است، يعنى خداوندى که مدبر جميع امور است. مروى است که هر دو اسم از اسماء عظيمه او سبحانه باشد، و لذا حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله فرمود: التزام نمائيد و مداومت کنيد به گفتن يا ذا الجلال و الاکرام «2». و معاذ بن جبل نقل نموده روزى حضرت رسالت صلى اللّه عليه و آله بر مردى گذشت که در نماز مىگفت «يا ذا الجلال و الاکرام» حضرت فرمود بتحقيق دعاى تو، به اجابت رسيد.
تتمه در توحيد: ابن بابويه رحمه اللّه از حضرت باقر عليه السّلام فرمود: خداى عز و جل اعظم است از اينکه وصف گرديده شود به وجه، لکن معناى آن اينست که هر شيء فانى و هالک باشد مگر دين او بوجه، آنچنانى که آورده شده از جانب او «3».
در تفسير برهان- چندين روايت به مضامين مختلفه وارد شده که مراد از «وجه» دين خدا است که امر فرموده به آن «4».
«1» سوره قصص آيه آخر.
«2» منهج الصادقين ج 9 ص 125.
«3» کتاب التوحيد شيخ صدوق باب 12 ص 149 روايت 1.
«4» تفسير برهان ج 3 ذيل آيه آخر از سوره قصص.
جلد 12 - صفحه 414
و نيز اسود بن سعيد گويد: خدمت حضرت صادق عليه السّلام بودم، حضرت انشاء فرمود بدون آنکه کسى از او سؤال نمايد فرمود: نحن حجة اللّه و نحن باب الله و نحن لسان اللّه و نحن وجه اللّه [و نحن] عين اللّه فى خلقه و نحن ولاة امر اللّه فى عباده. فرمود مائيم حجت خدا، و مائيم باب رحمت خدا، و مائيم لسان فرمان خدا، و مائيم وجه صفات خدا، و مائيم چشم بصيرت خدا در خلقش، و مائيم ولاة امر خدا در بندگان او «1».