سوره الرحمن، آیه ۲۷ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۲
وَيَبْقَىٰ وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ
و تنها ذات ذوالجلال و گرامی پروردگارت باقی میماند!
معنی کلمات و عبارات
«وَجْهُ»: رخساره. تسمیه کل به اسم جزء است و مراد (ذات) است.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - تنها حقیقت باقى در نظام هستى، ذات یگانه پروردگار است. «کلّ من علیها فان . و یبقى وجه ربّک»
مفسران «وجه» را در آیه شریفه به معناى ذات گرفته اند.
۲ - فناى زمینیان، بى تأثیر در ساحت اقتدار، شکوه، کرامت و بزرگوارى جاودان پروردگار «کلّ من علیها فان . و یبقى وجه ربّک ذو الجلل و الإکرام»
گفتنى است که قدرت، اقتدار و شکوه فرمانروایان، به وجود رعیت و فرمانبران ایشان وابسته است; اما این آیه چنین وابستگى را از ذات پروردگار نفى مى کند.
۳ - خداوند، «ذوالجلال» (صاحب جلال و بزرگى) و «ذوالاکرام» (صاحب کرم و بزرگوارى) است. «ربّک ذو الجلل و الإکرام»
۴ - پیامبراکرم(ص) مورد توجه و عنایت ویژه خداوند «و یبقى وجه ربّک»
با این که خداوند پروردگار همه انسان ها است ، اضافه «ربّ» به ضمیر «ک» اضافه تشریفى و بیانگر لطف و عنایت ویژه خداوند نسبت به آن حضرت است.
۵ - جلال و شکوه خداوند، آمیخته با کرم و بزرگوارى او «ذو الجلل و الإکرام»
۶ - تقرب به پروردگار، ارزشى جاودان و شایان جست و جو است; نه امکانات ناپایدار دنیا. «کلّ من علیها فان . و یبقى وجه ربّک»
از مناسبت میان «کلّ من علیها فان» با «و یبقى...» و از مقابله این دو با یکدیگر، مطلب بالا قابل استفاده است.
۷ - نقش سازنده مرگ، در روند تکاملى جهان هستى «کلّ من علیها فان . و یبقى وجه ربّک»
در آیه قبل، فناى زمینیان مطرح شده است; در این آیه، خداوند ربوبیت جاودان خویش را به انسان یادآورى کرده است. با توجه به این که ربوبیت بدون وجود مربوب معنا ندارد، معلوم مى شود که آن فنا نه پوچى و فناى مطلق; بلکه مرحله اى از مراحل تکامل هستى است.
۸ - مرگ و فناى موجودات زنده، نشانى از اقتدار یگانه پروردگار هستى «کلّ من علیها فان . و یبقى وجه ربّک»
از این که خداوند پس از یادآورى فناى موجودات، خود را به وصف «ذوالجلال» توصیف کرده است; مى توان مطلب بالا را استفاده کرد.
۹ - خداوند، آراسته به صفات جلال و جمال * «و یبقى وجه ربّک ذو الجلل و الإکرام»
برداشت یاد شده بدان احتمال است که «ذوالجلال»، ناظر به صفات جلال و «الإکرام»، ناظر به صفات جمال باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۲۶–۲۸ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۲۶–۲۸ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۲۶–۲۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۴–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۲۶–۲۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
عوامل تکامل آفرینشفناپذیری اهل زمینذوالجلالوالاکرامارزش تقربمرگ موجوداتکرامت خداارزش امکانات مادینقش مرگجاودانگی خداصفات جمالنشانه های توحید ربوبیعظمت خداصفات جلالفضایل محمدمشمولان لطف خدانشانه های قدرت خداجهان بینی توحیدیقدرت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
- لزوم حفظ بزرگی و احترام خداوند بر انسانها+۵ آیه
- . باقی
- ذوالجلال والاکرام
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۴ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
- مرگ موجودات و ماندگاری ذات یگانه خدا+۲ آیه
- یگانگی ذات خدا با صفات خدا+۳ آیه
- خدا، موجودی جاودانه و همیشگی+۳ آیه
- خداوند، خواهان توجّه انسان به عظمت و جلال جاودانه او+۱ آیه
- صفات خداوند، جاودانه و همیشگی+۱ آیه
- خداوند، خواهان توجّه انسان به اقتدار و کرامت جاودانه او+۱ آیه
- وابستگی به خداوند، رمز جاودانگی+۴ آیه
- لزوم حفظ بزرگی و احترام خدا برای انسانها+۶ آیه
- خداوند، صاحب جلال و بزرگی+۱ آیه
- خداوند، صاحب کرامت و بزرگواری+۴ آیه
- ذوالجلال / اسماوصفات+۱ آیه
- خداوند، صاحب کرامت و بزرگواری+۴ آیه
- خداوند، دارای اقتدار و کرامت جاودانه و خواهان توجّه انسان به ان+۱ آیه
- خداوند، منشا هر گونه کرامت و بزرگواری+۱ آیه
- اقتدار و کرامت زوال ناپذیر خداوند، نعمتی شایان سپاس برای خلق+۱ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۴ آیه
- مرگ و فنای موجودات، قضای محتوم الهی و جلوه ربوبیت او+۱ آیه
- مرگ، سرنوشت محتومه موجودات دارای حیات+۳ آیه
- اقتدار و کرامت زوالناپذیر خداوند، از نعمتهای انکارناپذیر و قابل توجّه برای خلق+۱ آیه
- اقتدار و کرامت زوالناپذیر خداوند، نعمتی شایان توجه برای خلق+۱ آیه
- وجهاللّه، تنها حقیقت باقی و ابدی، در نظام افرینش+۱ آیه
- فنای ممکنات، بیتاثیر در بقا و جاودانگی وجهاللّه+۱ آیه