برگزیده تفسیر نمونه
(آیه 33)- در تعقیب آیه قبل که از مسأله حساب دقیق الهی سخن میگفت باز جن و انس را مخاطب ساخته، میگوید: «ای گروه جن و انس! (هر گاه به راستی میخواهید از مجازات و کیفر الهی بر کنار مانید) اگر میتوانید از مرزهای آسمانها و زمین بگذرید (و از حیطه قدرت او خارج شوید) پس بگذرید ولی هرگز نمیتوانید مگر با نیروئی» الهی و فوق العاده اما چنین نیروئی در اختیار شما نیست (یا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا لا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطانٍ).
به این ترتیب شما هرگز یارای فرار از دادگاه عدل خدا و پیامدهای آن را ندارید، هر جا بروید ملک خداست، و هر کجا باشید محل حکومت اوست، آری این موجود ضعیف و ناتوان کجا میتواند از عرصه قدرت خداوند بگریزد همان گونه که امیر مؤمنان علی علیه السّلام در دعای روح پرور کمیل عرضه میدارد:
«و لا یمکن الفرار من حکومتک پروردگارا! فرار از حکومت تو ممکن نیست»!
ج5، ص59
البته به نظر میرسد که این آیه مربوط به فرار از چنگال عدالت الهی در قیامت باشد، و مؤید آن بعضی از اخبار است که در منابع اسلامی در این زمینه نقل شده از جمله در حدیثی از امام صادق علیه السّلام میخوانیم: «روز قیامت خداوند بندگان را در محل واحدی جمع میکند و به فرشتگان آسمان پائین وحی میفرستد فرود آیید، آنها- که دو برابر جمعیت روی زمین از جن و انس هستند- فرود میآیند، سپس اهل آسمان دوم که آنها نیز دو برابر همه میباشند فرود میآیند، و به همین ترتیب فرشتگان هفت آسمان فرود میآیند و همچون هفت حجاب گرداگرد انس و جن را احاطه میکنند، اینجاست که منادی صدا میزند: ای جمعیت جن و انس اگر میتوانید از اقطار آسمانها و زمین بگذرید، اما هرگز نمیتوانید جز با قدرت الهی و در اینجا میبینند اطراف آنها را هفت گروه عظیم از فرشتگان فرا گرفتهاند- و راهی برای فرار از چنگال عدالت نیست.»