1- تکاليف الهى، بيش از توان انسان نيست. «لا يُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها» اسلام، دينِ آسانى است، نه سخت‌گيرى.
2- اعمال ما آثارى دارد که بازتابش به خود ما برمى‌گردد. «لَها ما کَسَبَتْ وَ عَلَيْها مَا ...»
3- انسان، آزاد و صاحب اختيار است. «لَها ما کَسَبَتْ»
4- انجام يا ترک دستورات الهى، سود وضررش براى خود ماست. «لَها ... عَلَيْها»
5- کسانى که مى‌گويند: «سَمِعْنا وَ أَطَعْنا» وسراپا عادل ومتّقى هستند، بازهم از خطا ونسيان‌هاى خود نگرانند ودعا مى‌کنند. «إِنْ نَسِينا أَوْ أَخْطَأْنا»
6- به تاريخ گذشتگان وحوادث تلخ آنان بنگريم تا درس عبرت گرفته وبه خدا پناه ببريم. «کَما حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنا»
7- آداب دعا آن است که ابتدا به ضعف خود اقرار کنيم؛ «لا طاقَةَ لَنا» سپس به عظمت خداوند گواهى دهيم؛ «أَنْتَ مَوْلانا» آنگاه خواست خود را مطرح کنيم. «وَ اعْفُ عَنَّا وَ اغْفِرْ لَنا وَ ارْحَمْنا»
8- پيروزى اسلام بر کفر، خواسته دائمى مؤمنان است. «فَانْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْکافِرِينَ»
«والحمدللّه ربّ العالمين»
«1». حج، 78.
«2». بقره، 185.
«3». «بعثنى بالحنيفية السهلة السمحة» بحار، ج 22، ص 263.
جلد 1 - صفحه 461
سوره‌ى آل‌عمران
سوره آل‌عمران داراى دويست آيه است و آيات آن از يک نظام و هماهنگى خاصّى برخوردارند. اين سوره در مدينه نازل شد و نزول آن زمانى بود که نداى دعوت اسلام درجهان آن روز بلند ودشمنان حساس وگوش به زنگ شده بودند.
چنانکه در تفسير الميزان آمده است، عدّه‌اى از مسيحيان منطقه‌ى نجرانِ، براى شنيدن سخنان پيامبر به مدينه آمدند که هشتاد وچند آيه اوّل اين سوره براى توضيح معارف‌اسلام به آنان يکجا نازل گرديد و با ماجراى مباهله به انجام رسيد.
همچنين ماجراى جنگ احد و دعوت مسلمانان به صبر و پايدارى، در اين سوره مطرح شده است. نام اين سوره بر اساس آيات 33 و 35 آن مى‌باشد که ماجراى تولّد مريم فرزند عِمران را بيان مى‌دارد. لذا مراد از آل‌عمران در اين سوره، حضرت مريم عليها السلام و حضرت عيسى عليه السلام مى‌باشند، گرچه نام پدر حضرت موسى نيز، عمران بوده است.
جلد 1 - صفحه 462
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشنده‌ى مهربان