تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
تَبارَکَ اسْمُ رَبِّکَ ذِي الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ (78)
تَبارَکَ اسْمُ رَبِّکَ: بزرگ است نام پروردگار تو در ذات و صفات، و عظمت و جلال کبريائى را هيچکس درنيابد.
بعضى چنين تفسير کرده‌اند: عظمة البرکة فى اسم ربک فاطلبوا البرکة فى کل شي‌ء بذکر اسمه «1»: بزرگ است برکت به اسم پروردگار تو، پس طلب کنيد
«1» مجمع البيان ج 5 ص 212.
جلد 12 - صفحه 441
برکت را در هر امرى به ذکر او سبحانه.
و نيز در حديث وارد شده: کلّ امر ذى بال لم يبدء فيه باسم اللّه فهو الابتر «1»: هر امر بزرگى که در ابتدا به نام خدا نکنند، آن کار منقطع شود و به آخر نرسد.
ذِي الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ: خداوندى که او را ثانى نيست در جميع صفاتى که مستلزم کمال ذات سبحانى است، و مبرا است از هر صفتى که موجب نقصان عزت و کبرياى او است.
تنبيه: اکثر اهل تحقيق برآنند که جلالت، اشاره به صفات قهريه است؛ و اکرام، عبارت از اوصاف لطيفه؛ پس ذى الجلال و الاکرام جامع جميع صفات سبحانى است، و فرمايش حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و آله: الظّوا بيا ذا الجلال و الاکرام «2»: التجا کنيد به ياد ذا الجلال و الاکرام؛ مؤيد اين قول است.
تتمه: تفسير برهان- از حضرت باقر عليه السّلام در آيه «تَبارَکَ اسْمُ رَبِّکَ ذِي الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ» فرمود:
نحن جلال اللّه و کرامته التى اکرم اللّه العباد بطاعتنا «3».
يعنى: مائيم جلال خدا و کرامتى که اکرام فرمود بندگان را به طاعت ما.
«1» منهج الصادقين ج 9 ص 141. با اندکى اختلاف.
«2» مجمع البيان ج 5 ص 212.
«3» تفسير برهان ج 4 ص 272.
جلد 12 - صفحه 442
ج12، ص443
سوره پنجاه و ششم (واقعة)
سورة الواقعة: اين سوره مبارکه مکى است مگر آيه «وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَکُمْ أَنَّکُمْ تُکَذِّبُونَ» که در مدينه طيبه نازل شده.
عدد آيات: نود و نه آيه است نزد حجازى و شامى، و نود و شش آيه نزد کوفى.
عدد کلمات آن: سيصد و هفتاد و هشت.
عدد حروف: هزار و هشتصد و سه حرف.
ثواب تلاوت: ابن بابويه رحمه اللّه از حضرت صادق عليه السّلام قال: من قرء فى کلّ ليلة جمعة الواقعة احبّه اللّه و احبّه الى النّاس اجمعين و لم ير فى الدّنيا بؤسا ابدا و لا فقرا و لا فاقة و لا آفة من آفات الدّنيا و کان من رفقاء امير المؤمنين و هذه السّورة لأمير المؤمنين خاصّة لم يشرکه فيها احد «1».
فرمود: هر که قرائت کند در هر شب جمعه سوره واقعه را، دوست دارد او را خدا و دوستدار گرداند او را بسوى مردم تماما و نبيند در دنيا تنگى و نه فقر و نه فاقه و نه آفتى از آفات دنيا، و باشد از رفقاى امير المؤمنين عليه السّلام. و اين سوره خاصه امير المؤمنين عليه السّلام است شريک با او نيست هيچکس.
و از حضرت باقر عليه السّلام فرمود: هر که قرائت کند سوره واقعه را در هر
«1» ثواب الاعمال (چ بيروت 1403 ق) ص 146 روايت 1.
جلد 12 - صفحه 444
شب پيش از خوابيدن، ملاقات کند خدا را در حالى که روى او مانند ماه شب بدر باشد.
تذکره: البته ثواب خاصه مذکوره منوط به ايمان ثابت و اخلاص و تقوا باشد نه به صرف خواندن فقط.