سوره الرحمن، آیه ۷۸ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۴
تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ
پربرکت و زوالناپذیر است نام پروردگار صاحب جلال و بزرگوار تو!
معنی کلمات و عبارات
«تَبَارَکَ»: (نگا: اعراف / ، مؤمنون / ، فرقان / و و ).
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - نام خداوند، نامى خجسته و مبارک «تبرک اسم ربّک»
۲ - تبرک جستن به نام خداوند در همه امور، امرى شایسته و پسندیده «تبرک اسم ربّک»
۳ - خداوند، سرچشمه همه خیرها و برکت ها «تبرک اسم ربّک»
«تبارک»، چنانچه از «بَرَکَ» (لزم و ثبت) گرفته شده باشد دربردارنده معناى جاودانگى است و اگر از «برکة» گرفته شده باشد، متضمن افاضه خیرها و برکت ها است.
۴ - خداوند، ذاتى پاینده و جاودان «تبرک اسم ربّک»
۵ - افاضه خیرها و برکت ها، برخاسته از ربوبیت خداوند «تبرک اسم ربّک»
۶ - تمامى مظاهر آفرینش - در دنیا و آخرت - نمودهایى از ربوبیت خداوند «تبرک اسم ربّک ذى الجلل و الإکرام»
این آیه، نتیجه تمامى آیات پیشین و فشرده کلام را بیان داشته است و به کل سوره نظر دارد.
۷ - «الرحمان»، اسم برکت آفرین پروردگار «تبرک اسم ربّک»
در صورتى که عبارت «اسم ربّک» - در پایان سوره - نظر به «الرحمان» - در ابتداى سوره - داشته باشد، برداشت بالا به دست مى آید.
۸ - خداوند، «ذوالجلال» (صاحب شکوه و بلندمرتبگى) و «ذوالاکرام» (صاحب کرم و بزرگوارى) است. «تبرک اسم ربّک ذى الجلل و الإکرام»
۹ - خداوند، آراسته به صفات جلال و جمال* «تبرک اسم ربّک ذى الجلل و الإکرام»
برداشت یاد شده بدان احتمال است که «ذى الجلال» اشاره به منشأ صفات جلال داشته باشد و «الإکرام» بیانگر صفات جمال باشد.
۱۰ - جلال و شکوه خداوند، آمیخته با کرم و بزرگوارى او است. «تبرک اسم ربّک ذى الجلل و الإکرام»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۷۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۱–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۲–۷۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۷۶–۷۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تبرک از نام خدامبارکی نام خداویژگیهای عظمت خداذوالجلالوالاکرامبسمله در کارکرامت خداآداب کارنقش آفرینشمنشأ برکتجاودانگی خداصفات جمالمنشأ خیررحماننقش خداصفات جلالعمل پسندیدهنشانه های ربوبیت خداآثار ربوبیت خداجهان بینی توحیدی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- لزوم حفظ بزرگی و احترام خداوند بر انسانها+۵ آیه
- جلیل
- اسما و صفات الهی مایه برکت
- اختصاص بهترین نامها و صفات به خداوند+۲ آیه
- نام خداوند، منشا برکات و خیرات همیشگی
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۵ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۶ آیه
- لزوم حفظ بزرگی و احترام خدا برای انسانها+۶ آیه
- ربوبیّت خدا، منشا احسان و بخشش او نسبت به انسان+۱ آیه
- خداوند، صاحب جلال و بزرگی+۲ آیه
- خداوند، صاحب کرامت و بزرگواری+۴ آیه
- ذوالجلال / اسماوصفات+۱ آیه
- خداوند، صاحب کرامت و بزرگواری+۵ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۵ آیه