اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
عَلَّمَه‌ُ شَدِيدُ القُوي «5» ذُو مِرَّةٍ فَاستَوي «6» وَ هُوَ بِالأُفُق‌ِ الأَعلي «7»
تعليم کرد او را شديد القوي که صاحب قوّه شديده بود صاحب مرّه پس استوي نمود.
عَلَّمَه‌ُ شَدِيدُ القُوي نوع مفسّرين شديد القوي را جبرئيل گفتند: چنانچه آيات بعد را هم بر جبرئيل حمل کردند که او.
ذُو مِرَّةٍ فَاستَوي بوده و هم چنين آيات بعد را که شرحش ميآيد و اينکه تفسير خلاف ظاهر آيه بلکه نص‌ّ آيه و خلاف صريح اخبار بسياري از ائمه اطهار است، بلکه خلاف ضرورة مذهب، بلکه ضرورة دين است.
توضيح ذلک اينکه اگر شديد القوي جبرئيل باشد که بيان ميکنند که هفت شهر لوط را از جا کند و روي بال خود قرار داد و بيک صيحه ثمود را هلاک کرد ما مي‌گوييم:
لازمه اينکه قول اينکه است که جبرئيل افضل از حضرت رسول باشد، زيرا معلم افضل از متعلم است بالضرورة که عالم افضل از جاهل است و اينکه با صريح قرآن مخالف
جلد 16 - صفحه 324
است که خداوند امر فرمود بجميع ملائکه که سجده کنند بآدم و ميفرمايد فَسَجَدَ المَلائِکَةُ کُلُّهُم أَجمَعُون‌َ حجر آيه 30 با سه تأکيد جمع محلي بالف و لام کلمه کلهم کلمه اجمعون، و اينکه البته دلالت دارد که آدم افضل از جميع ملائکه بوده و جبرئيل هم جزو ملائکه است و از اينکه جهة شيطان زير بار نرفت و گفت: أَنَا خَيرٌ مِنه‌ُ خَلَقتَنِي مِن نارٍ وَ خَلَقتَه‌ُ مِن طِين‌ٍ اعراف آيه 11 و البته پيغمبر اکرم افضل از آدم بلکه همه انبياء بوده جبرئيل بزرگترين مقامش امين وحي الهي است قاصديست و پستي است که که وحي ميآورد بين خدا و انبياء جايي که ميفرمايند
الملائکة خدّام شيعتنا
پس مي‌گوييم شديد القوي ذات اقدس ربوبي است چنانچه ميفرمايد: إِن‌َّ اللّه‌َ هُوَ الرَّزّاق‌ُ ذُو القُوَّةِ المَتِين‌ُ ذاريات آيه 58 و صريح اخبار است.
ذُو مِرَّةٍ فَاستَوي مرّة در لغت بمعني قوة في عقله و رايه و متانة في دينه و صحة في جسمه مفسّرين صفت جبرئيل گفتند: که بقول آنها صفت شديد القوي است و لکن چون ما شديد القوي را ذات اقدس حق گفتيم ذو مرّة صفت صاحبکم است است که پيغمبر اکرم باشد و استوي بمعني استقامت است بر دين و عقل و رأي و نيز مفسّرين مرجع هو را جبرئيل گفتند: که در افق اعلي است و لکن همان وجود مقدّس نبويست که در ليلة المعراج رفت بجايي که هيچ ملک مقرّبي و نبي مرسلي راه ندارد که گفتيم: ما فوق العرش، زيرا در عرش حمله عرش هستند و در خبر داريم که جبرئيل عرض کرد
(لو دنوت انملة لاحترقت)
و پيغمبر تنها رفت باندازه‌اي که قرب بمقام ربوبي و عنايات او از همه بيشتر و بالاتر شد.