تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْکُبْرى «18»
جلد 12 - صفحه 335
لَقَدْ رَأى: هر آينه بتحقيق ديد پيغمبر خاتم صلّى اللّه عليه و آله در شب معراج به سماوات عاليات، مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْکُبْرى: از آيات قدرت پروردگار خود آيات بزرگتر را که دلالت داشتند بر کمال قدرت حضرت عزت. با آن حضرت در آن شب ديد چيزى را از آيات پروردگار خود که بزرگترين آياتند. يا مشاهده نمود پيغمبر آيتهاى پروردگار خود را که بزرگترين آياتند مانند ديدن جبرئيل و رفرف اخضر که از رفارف بهشت است و ديدن بهشت و جهنم و عرش و کرسى و ساير ملائکه ملکوتيه.
تتميم: على بن ابراهيم قمى رحمه اله روايت نموده که حضرت رسول اکرم صلى اللّه عليه و آله به امير المؤمنين عليه السّلام فرمود: يا على بدرستى که خداوند تو را حاضر نمود با من در هفت موضع:
1- در شبى که مرا برد به آسمان، جبرئيل گفت به من: کجاست برادر تو؟ گفتم: گذاردم او را در زمين. گفت: بخوان خدا را تا او را حاضر سازد. پس خواندم خدا را ناگهان مثال تو با من حاضر شد و تمام ملائکه صف در صف ايستادند. از جبرئيل پرسيدم: اينها کيستند؟ گفت: کسانيند که خدا به تو مباهات نمايد نزد آنها روز قيامت. پس رفتم نزد ايشان و گفتم آنچه بوده و خواهد بود تا روز قيامت.
2- دوم مرتبه که مرا به آسمان بردند، جبرئيل همان مکالمه را نمود و من از خدا خواستم مثال تو را حاضر نمود. پس حجاب از نظر من برداشته از هفت آسمان، و ديدم آنچه در آنها بود از سکان و عمار و مکان ملائکه را.
3- وقتى که مبعوث شدم بر جن، جبرئيل گفت: کجاست برادر تو؟
گفتم: خليفه نمودم او را بجاى خود. گفت: بخواه تا خدا او را بياورد. پس خواستم، خدا تو را حاضر ساخت و مکالمات مرا با آنها شنيدى.
4- آنکه مخصوص نمود خدا ما را به ليلة القدر و نيست ليلة القدر براى هيچکس که غير ما باشد.
5- آنکه دعا نمودم در حق تو پس عطا فرمود خدا به تو هر چيز را غير نبوت، زيرا نبوت و خاتميت را به من مخصوص گردانيد.
جلد 12 - صفحه 336
6- شب معراج خداى تعالى جمع نمود تمام انبياء را و با آنها نماز خواندم، و مثال تو پشت سر من بود.
7- هلاک احزاب به دست من و تو بود «1».
در کتاب کافى- از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام مروى است فرمود:
(ما للّه عزّ و جلّ اية هى اکبر منّى) «2»: نيست براى خداى عز و جل آيتى بزرگتر از من.
تنبيه: شخص خبير بصير، آگاه است بر آنکه مقام شامخ ختمى مرتبت صلى اللّه عليه و آله به درجات افضل و اشرف از مقام حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است، زيرا آن حضرت جامع مقام و نبوت و ولايت با هم بوده، و اين معراج جسمانى به سماوات و ديدن عجائبات و رفع حجابات به کيفيت خاصه، اختصاص به حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله دارد؛ و حديث مذکوره موجب غلو نباشد، زيرا نکته را تذکر داده که رفع توهم گردد؛ زيرا وقتى حضرت، طلب حضور حضرت على عليه السّلام را نمود، خداى تعالى مثال على عليه السّلام را نزد او حاضر نمود، و خود آن حضرت فرموده: «يهلک فىّ رجلان محبّ غال و مبغض قال» «3»: هلاک مى‌گردند در حق من دو مرد: دوست غلو کننده در محبت، و دشمن مبالغه نماينده در عداوت.