تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِنْ هِيَ إِلاَّ أَسْماءٌ سَمَّيْتُمُوها أَنْتُمْ وَ آباؤُکُمْ ما أَنْزَلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطانٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَ ما تَهْوَى الْأَنْفُسُ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدى «23»
جلد 12 - صفحه 338
إِنْ هِيَ: اين بتان که شما آنها را خداى خود ناميدهايد، إِلَّا أَسْماءٌ سَمَّيْتُمُوها: مگر اسمى چند بىمسمى که نام نهادهايد، أَنْتُمْ وَ آباؤُکُمْ: شما و پدران شما، يعنى اينکه شما آن اصنام را به الهه نام نهادهايد، نيست مگر اسمائى که مجرد از معانيند؛ چه از معنى الوهيت معرااند، پس اسماى بىمسمّايند و بدون حقيقت ما أَنْزَلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطانٍ: نفرستاده است خدا به آن تسميه هيچ حجتى، يعنى نيست مر شما را از جانب خدا بر صحت آن تسميه غالب تا در مقابل خصم وارد سازيد بلکه هواى نفس شماست بدون برهان. إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَ: پيروى نمىکنند مشرکان در پرستش بتان مگر گمان را، يعنى اعتقاد شفاعت در حق آنان محض توهّم است بدون بينه و حجتى و بصيرتى که مستلزم علم و يقين باشد. وَ ما تَهْوَى الْأَنْفُسُ: و ديگر متابعت نمىکنند مگر آنچه آرزو مىکنند نفوس آنان، يعنى تابع هواى نفس و آنچه در نظر ايشان مىآورد شيطان از عقايد فاسده. وَ لَقَدْ جاءَهُمْ: و هر آينه بتحقيق آمده است به ايشان، مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدى: از جانب پروردگارشان آنچه سبب هدايت ايشان است، مراد پيغمبر و کتاب که راهنماى ايشان است بر آنکه بتان، قابل الوهيت و استحقاق رتبه شفاعت را ندارند، و پرستش جز ذات يگانه سبحانى.