برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 28)- سپس به یکی از دلائل روشن بطلان این نامگذاری اشاره کرده، میافزاید: «آنها هرگز به این سخن دانشی ندارند، بلکه از گمان بیپایه پیروی میکنند با اینکه گمان هرگز انسان را بینیاز از حق نمیکند» (وَ ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِنْ یَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنَّ الظَّنَّ لا یُغْنِی مِنَ الْحَقِّ شَیْئاً).
انسان متعهد و معتقد هرگز سخنی را بدون علم و آگاهی نمیگوید، و نسبتی را به کسی بیدلیل نمیدهد، تکیه بر گمان و پندار کار شیطان و انسانهای شیطان صفت است، و قبول خرافات و موهومات نشانه انحراف و بیعقلی است.
البته گمانهائی که معقول و موجه است و غالبا مطابق واقع و مبنای کار عقلا در زندگی روزمره میباشد، مانند شهادت شهود در محکمه و دادگاه، یا «قول اهل خبره» و یا «ظواهر الفاظ» و امثال آن داخل در این آیات نیست، این گونه گمانها در حقیقت یک نوع علم عرفی است نه گمان.