برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 30)- در این آیه برای اثبات انحطاط فکری این گروه میافزاید: «این آخرین حدّ آگاهی آنهاست»! (ذلِکَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ).
و در پایان میگوید: «پروردگار تو کسانی را که از راه او گمراه شدهاند بهتر میشناسد و (همچنین) هدایت یافتگان را از همه بهتر میشناسد» (إِنَّ رَبَّکَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِیلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدی).
جمله «ذلِکَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ» میتواند اشاره به خرافاتی همچون بتپرستی و فرشتگان را دختران خدا دانستن باشد، یعنی نهایت آگاهی این گروه همین موهومات است. یا اشاره به دنیاپرستی و اسارت آنها در چنگال مادیات، یعنی نهایت فهم و شعورشان این است که به خواب و خور و عیش و نوش و متاع فانی و زود گذر و زرق و برق دنیا قناعت کردهاند.
در دعای معروفی که در اعمال ماه شعبان از پیغمبر گرامی اسلام صلّی اللّه علیه و آله نقل شده میخوانیم: «خداوندا! دنیا را بزرگترین مشغولیات فکری ما و نهایت علم و آگاهی ما قرار مده».
پایان آیه اشاره به این حقیقت است که خداوند هم گمراهان را به خوبی میشناسد و هم هدایت یافتگان را، یکی را مشمول غضبش و دیگری را مشمول لطفش میسازد، و در قیامت هر کدام را بر طبق اعمالشان جزا خواهد داد.