تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) فاطِرُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ جَعَلَ لَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً وَ مِنَ الْأَنْعامِ أَزْواجاً يَذْرَؤُکُمْ فِيهِ لَيْسَ کَمِثْلِهِ شَيْ‌ءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ «11» فاطِرُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ‌: ذاتى که آفريننده و خلق کننده آسمان‌ها و زمينها است، جَعَلَ لَکُمْ‌: قرار داد براى شما، مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً: از جنس نفسهاى شما جفتها که زنانند تا به ايشان انس يابيد و از آنها اولاد و اتباع حاصل کنيد. وَ مِنَ الْأَنْعامِ أَزْواجاً: و خلق فرمود از چهارپايان جفتها صنفهاى گوناگون يعنى براى هر يک زوجى تعيين فرمود تا سبب توالد و تناسل باشد. يَذْرَؤُکُمْ فِيهِ‌: بسيار گرداند شما را و انعام را در اين تدبير، يعنى در خلق ازواج که منشأ تزاوج و تناسل است. و چون ايجاد آسمان و زمين و تکثير خلايق به تزاوج، مقدور هيچکس نيست به غير از ذات يگانه الهى، لذا بعد از آن فرمايد: لَيْسَ کَمِثْلِهِ شَيْ‌ءٌ: نيست مانند او چيزى نه در ذات و نه در صفات «ذکر مثل بنابر قصد مبالغه است در نفى مثل از ذات او چه نفى از شبه شي‌ء که بر اخص اوصاف آن شى‌ء باشد موجب نفى از آن شى‌ء است به طريق اولى». يا «تکرار کلمه تشبيه به جهت تاکيد معنى نفى باشد يعنى اصلا او را مانند و نظيرى نيست» نزد بعضى «مثل» به معنى صفت است و تقدير کلام اينکه «ليس کصفته صفة» نيست مانند صفت او صفتى، زيرا جميع صفات نظر به صفات کمال الهى ناقصند، پس مثل صفات او نباشد. وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ: و او است شنواست جميع شنيدنيها را، جلد 11 - صفحه 403 بيناست به هر چه ديده مى‌شود.