1- وحى به پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله استمرار وحى به انبياى پيشين است. «وَ کَذلِکَ أَوْحَيْنا إِلَيْکَ»
2- سه نوع وحى که در آيه قبل آمده بود براى پيامبر اسلام بوده است. «وَ کَذلِکَ أَوْحَيْنا إِلَيْکَ»
3- پيامبر اسلام امّى و درس نخوانده بود. «ما کُنْتَ تَدْرِي مَا الْکِتابُ»
4- حتّى پيامبران بدون هدايت الهى راهى از پيش نمى‌برند. ما کُنْتَ تَدْرِي ...
5- صفا و صداقت نشانه نبوّت است. رهبران عادّى حاضر نيستند سابقه‌ى خود را اين گونه براى مردم مطرح کنند. ما کُنْتَ تَدْرِي ...
6- گرچه هدايت به دست خداست «مَنْ نَشاءُ» لکن بستر هدايت، روح بندگى و دورى از تکبّر است. «عِبادِنا»
7- کسى که مى‌خواهد ديگران را هدايت کند بايد خود بر راه حقّ مسلط باشد.
«إِنَّکَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ» «1»، «إِنَّکَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ»
8- قرآن و رسول وسيله هدايتند. نُوراً نَهْدِي بِهِ ... إِنَّکَ لَتَهْدِي
9- ملاک، لياقت فعلى افراد است، گرچه در گذشته دست آنها خالى باشد. ما کُنْتَ تَدْرِي ... إِنَّکَ لَتَهْدِي
10- تکامل حتّى براى انبيا نيز هست. ما کُنْتَ تَدْرِي ... إِنَّکَ لَتَهْدِي
11- اگر لطف خدا شامل حال انسانى شود، ناآگاه ديروز معلم امروز مى‌شود. ما کُنْتَ تَدْرِي ... إِنَّکَ لَتَهْدِي
12- قرآن به تنهايى کافى نيست، با اينکه قرآن نور هدايت است نُوراً نَهْدِي بِهِ ...
لکن باز هم نياز به رسول است. «إِنَّکَ لَتَهْدِي»
«1». يس، 3- 4.
جلد 8 - صفحه 429
13- راه راست همان راه خداست. (مکاتب غير الهى از تعيين راه درست براى بشر عاجزند.) «صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ صِراطِ اللَّهِ الَّذِي»)
14- راه کسى را بپيمائيم که فرمانرواى هستى باشد. صِراطِ اللَّهِ الَّذِي لَهُ ما فِي السَّماواتِ ...
15- اهل ايمان دلشاد باشند و اهل لجاجت و کفر هشدار يابند که پايان کار آنها با خداست. «إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ»
16- حرکت جهان هستى، هدفدار و تکاملى است. «إِلَى اللَّهِ تَصِيرُ الْأُمُورُ»
«والحمدللّه ربّ العالمين»
سوره زخرف
اين سوره هشتاد و نه آيه دارد و به جز آيه‌ى 45، بقيه آيات آن در مکّه نازل شده است.
نام اين سوره از آيه 35 گرفته شده که در آن کلمه «زخرف» بکار رفته است.
زخرف به معناى طلا و نقره و زينت مى‌باشد.
عمده مطالب اين سوره درباره‌ى قرآن و نبوّت، عکس العمل مخالفان انبيا، دلايل توحيد و مبارزه با شرک و بيان بخشى از تاريخ انبيا و صحنه‌هاى معاد است.
نکته جالب توجّه آنکه هفت سوره پى در پى قرآن با حروف مقطعه «حم» آغاز مى‌شود. سوره‌هاى غافر، فصّلت، شورى، زخرف، دخان، جاثيه و احقاف که حواميم سبعه يا سوره‌هاى آل حم گفته مى‌شوند.
جلد 8 - صفحه 434
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشنده مهربان