اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
اللّهُ الَّذِي أَنزَلَ الکِتابَ بِالحَقِّ وَ المِيزانَ وَ ما يُدرِيکَ لَعَلَّ السّاعَةَ قَرِيبٌ «17»
خداوند آن خدايي است که نازل فرمود کتاب را بالحق و ميزان را و نشان نداده تو را و درک نفرموده ترا شايد ساعت قيامت نزديک باشد.
اللّهُ الَّذِي أَنزَلَ الکِتابَ قرآن مجيد را.
بِالحَقِّ که از جانب او آمده براي هدايت بشر بلکه جن و انس و معجزه باقيه است تا قيامت.
وَ المِيزانَ ما يوزن به الحق و الباطل چيزي که حق و باطل را از هم جدا ميکند بعضي گفتند مراد عدل است و بعضي گفتند وجود مقدس محمّد (ص) است ولي در اخبار داريم که مراد امير المؤمنين
جلد 15 - صفحه 472
است چنانچه در زيارت آن حضرت هم دارد.
اقول: هر چيزي که حق را از باطل جدا ميکند او را ميزان ميگويند چنانچه علم منطق را ميزان ناميدند که قضايا را صحيح و باطلش را تعيين ميکند و شاقول بنّايي را ميزان ميگويند و ترازو و قپان و امثال آنها که وزن شيء را تعيين مينمايد و ميزان قيامت که اعمال صالحه را معين ميکند ثقل و خفت آن را و در اينجا مميز بين حق و باطل مراد است و اطلاقش بر قرآن و بر وجود مبارک امير المؤمنين و بر ائمه طاهرين و بر معجزات صادره از حضرت رسالت و بر ادله و براهين عقل و شرع و امثال اينها که حق و باطل، صحت و فساد، خير و شر، سعادت و شقاوت، نفع و ضرر را تعيين ميکند صحيح است و تمام از جانب حق است.
وَ ما يُدرِيکَ لَعَلَّ السّاعَةَ قَرِيبٌ يعني بر تو معلوم نکرديم و بيان نفرموديم که قيامت چه موقعي واقع ميشود.
إِنَّ اللّهَ عِندَهُ عِلمُ السّاعَةِ- لقمان آيه 34- و لعل نه براي اينست که العياذ خدا نميداند و احتمال ميدهد بلکه براي اينکه است که بندگان ندانند و احتمال بدهند که نزديک است تا در مقام تدارک برآيند به توبه و انابه و تهيه اسباب نجات.