اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الغَيثَ مِن بَعدِ ما قَنَطُوا وَ يَنشُرُ رَحمَتَهُ وَ هُوَ الوَلِيُّ الحَمِيدُ «28»
و اوست خداوندي که نازل ميفرمايد باران را از بعد آنکه نااميد شده باشند و پهن ميکند رحمت خود را و او است دوست مهربان.
وَ هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الغَيثَ مکرر بيان شده که کره زمين سه ربع آن را آب احاطه کرده و يک ربع آن بارز است که از آب خارج است و آب به آن نميرسد که ربع مسکونش گويند خداوند بتوسط اشعه شمس بخاراتي از درياها ميگيرد و بصورت ابر درميآورد و بتوسط رياح ابرها را سوق ميدهد به اطراف و نقاط زمين و از هم ميشکافد و مواد مائيه آن نازل
جلد 15 - صفحه 488
ميشود و تشکيل رودخانهها و نهرها و چشمهها و آبار ميدهد و غيث باران تندي است دامنهدار که ميبارد بر زمين و تلطيف هوا ميکند و تمام بشر و حيوانات از طيور و بهائم و وحوش اهلي و برّي استفاده ميکنند و تمام اشجار و فواکه و حبوب از زمين روئيده ميشود و ارزاق خلائق ميگردد جل الخالق.
مِن بَعدِ ما قَنَطُوا که خشکسالي شده و حرارت هوا شدّت کرده و گياه روئيده نشده که يکي از آثار معاصي همين است که تحبس قطر السماء تفضل ميفرمايد که فرمود يُحيِ الأَرضَ بَعدَ مَوتِها و ميفرمايد وَ ما أَنزَلَ اللّهُ مِنَ السَّماءِ مِن ماءٍ فَأَحيا بِهِ الأَرضَ بَعدَ مَوتِها- بقره آيه 159) و غير اينها از آيات.
وَ يَنشُرُ رَحمَتَهُ نشر رحمت اينست که سرتاسر زمين را ميگيرد و تمام آنچه در زمين است بهره خود را بر ميدارند حتي کفار و مشرکين و فساق و فجار و ظلمه و ضالين و مضلين حتي هو ام الارض لکن اينکه نشر رحمت در دنياست ولي در آخرت مخصوص به اهل ايمان است چنانچه ميفرمايد وَ رَحمَتِي وَسِعَت کُلَّ شَيءٍ فَسَأَکتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَ يُؤتُونَ الزَّکاةَ وَ الَّذِينَ هُم بِآياتِنا يُؤمِنُونَ- اعراف آيه 155- وَ هُوَ الوَلِيُّ الحَمِيدُ ولي صاحب اختيار است که متکفّل تدبير امور مولي عليه را ميکند مثل ولي صغار و مجانين و ولايت کليه در قرآن معين شده إِنَّما وَلِيُّکُمُ اللّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤتُونَ الزَّکاةَ وَ هُم راکِعُونَ آيه رکوع: مائده آيه 60- و ولايت مطلقه ذاتيه مختص بخدا است و بقيه جعليه است چه مطلقه و چه خاصه مقيده و حميد که تمام کارهاي او صحيح و بجا و بموقع است
جلد 15 - صفحه 489
و سزاوار ستايش است.