اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ مِن آياتِه‌ِ الجَوارِ فِي البَحرِ کَالأَعلام‌ِ (32) إِن يَشَأ يُسکِن‌ِ الرِّيح‌َ فَيَظلَلن‌َ رَواکِدَ عَلي ظَهرِه‌ِ إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيات‌ٍ لِکُل‌ِّ صَبّارٍ شَکُورٍ (33)
و از جمله آيات الهي کشتي‌هايي است در دريا مثل کوه‌هاي بلند اگر مشيت الهي تعلق بگيرد که باد ساکن شود پس اينکه کشتيها در ميان دريا راکد ميماند و اهل آنها راه بجايي ندارند محققا در اينکه قدرت‌نمايي الهي هر آينه آياتي است براي هر صبّار که صبر بسيار داشته باشد شکور که شکر زيادي داشته باشد.
توضيح کلام اينکه سابقا تا چندي قبل کشتيها بتوسط باد در دريا حرکت ميکرد و بسا کشتيهاي بزرگ که هزار دو هزار در او سکونت داشتند که اينکه کشتيها بقدر کوه‌هاي عظيم بود و باد هم بايد موافق باشد آنهم باد شديدي که کشتي را حرکت دهد به آن طرفي که اراده دارند سير کنند اگر باد ساکن شود کشتيها وسط آب واقف ميشدند و اينکه
جلد 15 - صفحه 492
خطر بسيار بزرگي است زيرا علاوه بر اينکه بجايي نميرسند اينکه نهنگهاي دريايي کشتي را متلاطم ميکنند و اهلش را غرق ميکنند يا باد بر خلاف باشد کشتي را برميگرداند و بسا باد امواج دريا را که مثل کوه بلند ميشود کشتي را زير آب فرو مي‌برد بالاخص اگر چهار موجه شود که از چهار طرف موج بيايد خداوند چه قدرت نماييهايي بکار زده اولا کشتيهاي باين ثقالت را از چوب روي آب نگه داشته فرو نرود و ثانيا باد را مسخّر فرموده که کشتي را بطرف مقصد حرکت دهد و ثالثا از خطرات امواج دريا مصون و محفوظ داشته لذا ميفرمايد:
وَ مِن آياتِه‌ِ الجَوارِ جمع جاريه کشتي است و جاريه گفتند چون روي آب جريان دارد.
فِي البَحرِ که قدرت نمايي حق اينکه اينکه کره آب را با کره زمين در ميان هوا نگاه داشته.
کَالأَعلام‌ِ صفت جوار است و اعلام کوه‌هاي عظيم است اشاره به بزرگي و سعه کشتيها است مثل کوه‌هاي عظيم چه اندازه شکر دارد که:
إِن يَشَأ يُسکِن‌ِ الرِّيح‌َ کشتي از حرکت مي‌افتد و واقف ميشود فَيَظلَلن‌َ رَواکِدَ يعني «تصير راکدا» متوقف ميشود.
عَلي ظَهرِه‌ِ روي آب يعني روي دريا. سؤال: کشتيهاي امروزه که بتوسط مکينه حرکت ميکند احتياج به باد ندارد. جواب:
شدت احتياج به باد دارد اگر باد موافق باشد سرعت سيرش بيشتر ميشود و اگر مخالف باشد بسا مکينه قوه دفع آن را ندارد يا واقف ميشود يا بطاء حرکت پيدا ميکند و جلوگيري از امواج دريا هم نميکند بالاخص
جلد 15 - صفحه 493
اگر چهار موجه شود و بالجمله خطرات زيادي دارد بالاخص اگر مکينه خراب شود و از حرکت بيفتد و بسا تلفات زيادي دارد چنانچه در همين ماشين‌ها هم بسا حريف باد نميشوند.
إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيات‌ٍ لِکُل‌ِّ صَبّارٍ شَکُورٍ در مخاطرات صبر کند و ايمانش را از دست ندهد و در نجات و وصول به مقصد شکرگزار باشد ولي امروزه نه در بلاء صابر هستند و نه در نعم شاکر.