اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کَدَأب‌ِ آل‌ِ فِرعَون‌َ وَ الَّذِين‌َ مِن قَبلِهِم کَذَّبُوا بِآياتِنا فَأَخَذَهُم‌ُ اللّه‌ُ بِذُنُوبِهِم وَ اللّه‌ُ شَدِيدُ العِقاب‌ِ «11»
مثل عادت قوم فرعون و کفّاري که قبل از آنها بودند مثل عاد و ثمود و اصحاب مدين و المؤتفکات و غير اينها که تکذيب نمودند آيات ما را و مخالفت کردند انبياء را پس از آنها را بگناهانشان گرفتيم و خداوند سخت عقوبت ميفرمايد.
خداوند تشبيه ميفرمايد حال کفّار زمان نبي صلّي اللّه عليه و آله و سلّم را که توهّم کرده بودند که بکثرت مال و اولاد دفع عذاب از خود ميکنند و مغرور بعدّه و عدّه خود شده بودند چنانچه نوع ظلمه و کفّار و صاحبان ثروت و مکنت اينکه مغروريّت را دارند بحال قوم فرعون و عاد و ثمود و ساير کفّار زمان انبياء سلف که با آن قدرت و شوکت‌هايي که داشتند حتّي دعوي أَنَا رَبُّکُم‌ُ الأَعلي ميکردند خداوند چه نحو آنها را گرفتار صاعقه و صيحه و غرق و خسف و نزول حجارة از آسمان و غير اينها از عذابهاي گوناگون نمود و آنها را هلاک فرمود و بعذاب آخرت دچار نمود بترسند کفّار و مکذّبين انبياء و آيات الهيّه که انتقام الهي سخت است اگر آنها را بگيرد هيچ راه چاره ندارند و بهلاکت و عذاب الهي گرفتار خواهند شد.
(تنبيه)
دأب بمعني عادت است و در علم اخلاق بيان شده که صفات نفسانيّه چه اخلاق
جلد 3 - صفحه 120
حميده باشد و چه رذيله تحصيلش بکثرت عمل مي‌شود تا بحد عادت برسد و ملکه نفساني شود، مثلا تحصيل سخاوت بکثرت بذل مي‌شود و هکذا.
و کفّار بواسطه کثرت معاصي و مخالفت دستورات الهي و تکذيب انبياء کفر ملکه آنها شده و تغييرش بر آنها صعب و دشوار شده و البتّه در اينکه صورت انتظار عذابهاي سخت را داشته باشند إِن‌َّ اللّه‌َ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوم‌ٍ حَتّي يُغَيِّرُوا ما بِأَنفُسِهِم رعد آيه