تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ وَلِيٍّ مِنْ بَعْدِهِ وَ تَرَى الظَّالِمِينَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذابَ يَقُولُونَ هَلْ إِلى مَرَدٍّ مِنْ سَبِيلٍ (44)
وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ: و هر که را فرو گذاد خداى تعالى در وادى ضلالت و خذلان و نظر لطف و توفيق از او باز گيرد به سبب انکار و عناد او با وجود ادله باهره بر طريق حق و اتمام حجت، يا آنکه حکم فرمايد به گمراهى او و از طريق بهشت باز دارد بسوء اختيار او راه جهنم را، فَما لَهُ مِنْ وَلِيٍ: پس نيست مر او را هيچ دوستى و ناصرى که کارسازى او نمايد، مِنْ بَعْدِهِ: بعد از واگذاشتن خدا او را، وَ تَرَى الظَّالِمِينَ: و مى‌بينى اى بيننده ظلم کنندگان، لَمَّا رَأَوُا الْعَذابَ:
آن هنگامى که ببينند عذاب را روز قيامت، يَقُولُونَ هَلْ إِلى مَرَدٍّ: گويند در آن ساعت: آيا هست بسوى بازگشتن به دنيا، مِنْ سَبِيلٍ: هيچ راهى تا برويم و در تدارک مکافات کوشيم. اين کلام را از غايت فزع و جزع گويند، اگرچه دانسته باشند که رجوع به دنيا ممکن نيست.