برگزیده تفسیر نمونه

برگزیده تفسیر نمونه ] (آیه 20)- آنها دلیلی جز تقلید از نیاکان جاهل ندارند؟ در آیات گذشته نخستین پاسخ منطقی به عقیده خرافی بت‌پرستان که فرشتگان را دختران خدا می‌پنداشتند داده شد در اینجا همین معنی را پی گیری کرده، به ابطال این خرافه زشت از طرق دیگری می‌پردازد، نخست یکی از دلائل واهی آنها را بطور فشرده همراه با جواب آن نقل کرده، می‌گوید: «آنان گفتند: اگر خداوند رحمان می‌خواست ما آنها را هرگز پرستش نمی‌کردیم» این خواست او بوده است که ما به پرستش آنان پرداخته‌ایم! (وَ قالُوا لَوْ شاءَ الرَّحْمنُ ما عَبَدْناهُمْ). این تعبیر ممکن است به این معنی باشد که آنها معتقد به جبر بودند، و می‌گفتند هر چه از ما صادر می‌شود به اراده خداوند است، و هر کاری انجام می‌دهیم مورد رضایت اوست. و در پایان آیه با این جمله کوتاه به این استدلال واهی بت‌پرستان پاسخ می‌گوید: «آنها به چنین چیزی که ادعا می‌کنند علم ندارند، و جز دروغ چیزی نمی‌گویند» (ما لَهُمْ بِذلِکَ مِنْ عِلْمٍ إِنْ هُمْ إِلَّا یَخْرُصُونَ). آنها حتی به مسأله جبر و یا رضایت خداوند به اعمالشان علم و ایمان ندارند بلکه مانند بسیاری از هوی پرستان و مجرمان دیگر هستند که برای تبرئه خویشتن از گناه و فساد موضوع جبر را پیش می‌کشند و می‌گویند: دست تقدیر ما را ج4، ص365 به این راه کشانیده!