تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
إِلاَّ الَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُ سَيَهْدِينِ «27»
إِلَّا الَّذِي فَطَرَنِي: لکن آن خدائى که ايجاد کرد و بيافريد مرا، فَإِنَّهُ سَيَهْدِينِ: پس بدرستى که زود باشد که او هدايت فرمايد مرا به توفيق دادن در نصب ادله و حجج.
تنبيه:
مراد از «اب» عم باشد که در تربيت و شفقت به منزله پدر بود لذا اطلاق پدر شده، و در کلام عرب شايع و قرآن کريم هم به آن شاهد است سوره بقره: «أَمْ کُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قالَ لِبَنِيهِ ما تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قالُوا
جلد 11 - صفحه 465
نَعْبُدُ إِلهَکَ وَ إِلهَ آبائِکَ إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ إِلهاً واحِداً» «1» اطلاق پدر شده و بر حضرت اسمعيل در طى شماره آباء، و حال آنکه حضرت اسمعيل عموى حضرت يعقوب عليه السلام بوده.
و اجماع اماميه و دلايل نقليه از ائمه هدى عليهم السّلام و براهين عقليه است بر آنکه جميع پدران انبياء تا به عهد آدم عليه السلام مؤمن بودهاند و حديث مشهور خاصه و عامه از حضرت نبوى صلّى اللّه عليه و اله: لا يزال يقلبنى اللّه من اصلاب الطاهرين الى ارحام الطاهرات حتى اخرجنى فى عامکم هذا لم يدنسنى بدنس الجاهلية. فرمود: هميشه مىگردانيد مرا خداى تعالى از اصلاب طاهره به ارحام مطهره تا خارج نمود مرا در زمان شما، ملوث ننمود مرا به نجاست کفر جاهليت «2»، و کريمه «وَ تَقَلُّبَکَ فِي السَّاجِدِينَ «3» کافى است در اين مدعا، زيرا اگر در آباى آن حضرت کافر مىبود، هر آينه تمام ايشان متصف به طهارت نمىشدند به جهت قول خداى تعالى «إِنَّمَا الْمُشْرِکُونَ نَجَسٌ» «4»