نکته‌های تفسیر نور

در تفاسير کبير و مجمع‌البيان وقرطبى مى‌خوانيم: بنى‌اسرائيل در اول روز آنهم در يک‌ جلد 1 - صفحه 487 ساعت، چهل و سه نفر از پيامبران الهى و يکصد و دوازده نفر از آمران به معروف را به درجه‌ى شهادت رساندند. البتّه ناگفته پيداست که در زمان پيامبراسلام صلى الله عليه و آله گروهى که انبيا را شهيد کنند نبودند، ولى چون زنده‌ها به کار گذشتگان و نياکان خود راضى بودند، خداوند در اين آيه، کسانى را که به خاطر رضايت قلبى، شريک جرم نياکان هستند، با خطاب «بشّرهم» مورد انتقاد و تهديد قرار داده است. سؤال: از شرايط وجوب امر به معروف و نهى از منکر آن است که خطرى در کار نباشد، ولى در اين آيه از کسانى که براى نهى از منکر تا پاى جان ايستاده‌اند، ستايش شده است، علّت چيست؟ پاسخ: اوّلًا: شرايط افراد و نوع معروف ومنکر تفاوت مى‌کند؛ گاهى منکر، حکومت يزيد است که امام حسين عليه السلام براى نهى از آن به کربلا مى‌رود وشهيد مى‌شود، مى‌فرمايد: هدف من از اين حرکت و قيام، امر به معروف و نهى از منکر است، امّا گاهى منکر در اين حدّ نيست، بلکه گناهى است که بايد ميان خطر ومفسده‌ى گناه و از دست‌دادن مال وجان وآبرو مقايسه و با توجّه به اهميّت و اولويّت عمل کرد. ثانياً: شايد مراد از کسانى که در اين آيه مورد ستايش قرار گرفته‌اند آنهايى باشند که خود پيش‌بينى شهادت نمى‌کردند، ولى ستمکاران آنان را به شهادت رساندند.