در تفاسير مىخوانيم که پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله پس از آنکه مکّه را فتح کرد، وعدهى فتح ايران وروم را به مسلمانان داد. در آن موقع منافقان با تعجّب به يکديگر نگاه مىکردند که اين آيه نازل شد. گروهى از مفسّران، نزول آيه را در موقع حفر خندق دانستهاند. آن زمان که پيامبر صلى الله عليه و آله کلنگ را بر سنگ زد واز آن جرقهاى برخاست، فرمود: من در اين جرقهها فتح کاخهاى مدائن ويمن را از جبرئيل دريافت کردم. منافقان با شنيدن اين سخن، لبخند تمسخر مىزدند که اين آيه نازل شد.
آنچه در اين آيه در مورد اعطاى عزّت و ذلّت از جانب خداوند آمده، طبق قوانين و سنّت اوست وبدون جهت ودليل خداوند کسى عزيز يا ذليل نمىسازد. مثلًا در روايات مىخوانيم:
هرکس براى خداوند تواضع و فروتنى کند، خداوند او را عزيز مىکند و هرکس تکبّر نمايد، خدا او را ذليل مىگرداند. «1»
قرآن از کسانى که از غير خدا عزّت مىخواهند به شدّت انتقاد کرده و مىفرمايد: «أيبتغون
«1». بحار، ج 16، ص 265.
جلد 1 - صفحه 492
عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعاً» «1»
بنابراين عزّت و ذلّت از خداست، ولى ايجاد زمينههاى آن به دست خود ماست.