نکته‌های تفسیر نور

«أَثْخَنْتُمُوهُمْ» از «ثخن» به معناى غلبه کامل و زمين‌گير کردن دشمن است. «وثاق»، وسيله بستن مثل طناب است. فلسفه جهاد در اسلام، چند امر است: الف) براى دفاع از خود يا ديگر مظلومان. «أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا» «1»، «کَما يُقاتِلُونَکُمْ کَافَّةً» «2» ب) به جهت برانداختن فساد و فتنه. «قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَکُونَ فِتْنَةٌ» «3» ج) براى حفظ مراکز توحيدى. «لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَهُدِّمَتْ صَوامِعُ وَ بِيَعٌ» «4» د) براى دفاع از احکام و حدود الهى. «قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ لا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ لا يُحَرِّمُونَ ما حَرَّمَ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ لا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ» «5» اين آيه مربوط به ميدان نبرد است، يعنى در صحنه‌ى جنگ که کافران در برابر شما ايستاده‌اند و قصد از ميان برداشتن شما را دارند، شما با قاطعيّت و صلابت بجنگيد و آنان را بکشيد و پس از غلبه کامل بر آنان و اطمينان از درهم شکستن قواى دشمن، اسير بگيريد و پس از پايان جنگ، هرگونه که رهبر اسلامى مصلحت دانست، جنگ، در قبال گرفتن عوض يا بدون آن، اسيران را آزاد کنيد. لذا برخى که گمان کرده‌اند آيه مى‌گويد: هر کافرى را هرکجا يافتيد بکشيد، به واژه «حرب» به معناى جنگ و مسئله اسارت که در جنگ پيش مى‌آيد، توجّهى نکرده‌اند. از پيامبر صلى الله عليه و آله سؤال شد که شهيد در راه خدا کيست؟ آيا کسى که با انگيزه به رخ کشيدن شجاعت خود و يا به خاطر تعصّبات خانوادگى و قومى و يا از روى ريا و خودنمايى جنگيده و جان خود را از دست داده، شهيد است؟ حضرت فرمودند: «من قاتل لتکون کلمة الله هى العليا فهو فى سبيل الله» «6» شهيد، کسى است که براى اعتلاى راه خدا جنگيده باشد. «1». حج، 39. «2». توبه، 36. «3». بقره، 193. «4». حج، 40. «5». توبه، 29. «6». تفسير فرقان. جلد 9 - صفحه 65