اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ فَلا يَتَدَبَّرُون‌َ القُرآن‌َ أَم عَلي قُلُوب‌ٍ أَقفالُها «24»
آيا پس تدبر نمي‌کنند قرآن را يا آنکه بر قلوب آنها قفلهايي زده شده، خداوند تبارک و تعالي بانسان عقلي عنايت فرموده که مدرک محسنات و مقبحات است و محل توجه او بعقيده شرع و قرآن و اخبار قلب است، و بعقيده حکماء امروزه دماغ است، و شرط ادراک حسن و قبح نورانيت قلب است بنور علم و ايمان چنانچه ميفرمايد:
«العلم نور يقذفه اللّه في قلب من يشاء»
و در قرآن ميفرمايد: أُولئِک‌َ کَتَب‌َ فِي قُلُوبِهِم‌ُ الإِيمان‌َ مجادله آيه 23. و ميفرمايد: وَ لکِن‌َّ اللّه‌َ حَبَّب‌َ إِلَيکُم‌ُ الإِيمان‌َ وَ زَيَّنَه‌ُ فِي قُلُوبِکُم حجرات آيه 7. اگر ايمان نباشد قلب تاريک است و هيچ درک نميکند که اينکه کأنه عقل ندارد چنانچه ميفرمايد:
«العقل ما عبد به الرحمن و اکتسب به الجنان»
از امير المؤمنين (ع) است، لذا قلب او قفل شده و عقل در او نيست درک حسن و قبح نميکند.
أَ فَلا يَتَدَبَّرُون‌َ القُرآن‌َ نه تدبر و نه تفکر و نه تعقل و نه تأمل.
أَم عَلي قُلُوب‌ٍ أَقفالُها اقفال قلب صفات خبيثه است مثل کبر عناد عصبيت، حب جاه و مقام و مال، حب نفس، حب دنيا و ساير صفات خبيثه که منشأ مي شوند که عقل را کنار گذارده بيش از يک ذمي درک نميکند و النّاس يستسهلون الذم في قضاء الوتر