تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَ أَصْحابُ الرَّسِّ وَ ثَمُودُ «12»
بعد از آن به جهت تسلى خاطر مبارک سيد انبياء صلّى اللّه عليه و آله از تکذيب معاندان، حال مکذبان امم ماضيه را فرمايد:
کَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ: تکذيب کردند پيش از ايشان، قَوْمُ نُوحٍ: قوم نوح که بنى شيث و بنى قابيل بودند حضرت نوح عليه السّلام را در مدت هزار و نهصد و پنجاه سال، و در صدد ايذاء و اذيت او برآمدند از سخريه و استهزاء و شتم و ضرب و بهيچ گونه متنبه نشدند تا عاقبت به غرق هلاک شدند. وَ أَصْحابُ الرَّسِ: و تکذيب کردند اصحاب رس پيغمبر خود را که حنظلة بن صفوان بود.
معانى الاخبار «1»- ابن بابويه رحمه اللّه: اصحاب رس کسانيند که زنده دفن کردند پيغمبر خود را در چاه بعد از حضرت سليمان، و صنوبر را مى‌پرستيدند که يافث پسر نوح عليه السّلام آن را غرس کرده بود، و عمل فاحشه مساحقه زنان به زنان رواج يافت، خداى تعالى عذاب فرمود آنها را به باد شديد تند سرخ، و زمين
«1» بحار الانوار، ج 14 ص 153، روايت 3 بنقل از معانى الاخبار باب معنى اسماء الانبياء و الرسل ص 49- 48.
جلد 12 - صفحه 220
را سنگ کبريت سوزان، و فرا گرفت آنها را ابر سياه تاريک مانند قبه آتش، پس آب شد ابدان آنها مانند سرب در آتش «1».
قطب راوندى- در قصص: (رس) نهرى است آخر آذربيجان سر حد ارمنيه، و پرستش مى‌کردند صليان را، خداى تعالى مبعوث فرمود به آنها سى پيغمبر را در يک مشهد، پس کشتند تمام آنها را.
علامه مجلسى رحمه اللّه شرح مفصلى روايت نموده جلد 9، سوره فرقان آيه 38 بيان شده.
وَ ثَمُودُ: و تکذيب نمودند قوم ثمود پيغمبر خود حضرت صالح را و ناقه سرخ را که خود معجزه خواستند عاقبت پى نمودند و به عذاب صيحه آسمانى معذب شدند.