اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
مَن خَشِيَ الرَّحمنَ بِالغَيبِ وَ جاءَ بِقَلبٍ مُنِيبٍ (33)
جلد 16 - صفحه 254
آن اواب حفيظ کسي است که بترسد از عذاب خداي رحمن بغيب و بيايد با قلب انابت کننده.
مَن خَشِيَ الرَّحمنَ بِالغَيبِ خوف از عذاب پس از مشاهده فايده ندارد لذا کسي که حين احتضار که پرده برداشته ميشود و آثار عذاب را مشاهده ميکند البته خائف و پشيمان ميشود و کافر باشد يا مشرک يا ضال يا فاسق يا فاجر اينکه نتيجه ندارد لذا ميفرمايد:
وَ لَيسَتِ التَّوبَةُ لِلَّذِينَ يَعمَلُونَ السَّيِّئاتِ حَتّي إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ المَوتُ قالَ إِنِّي تُبتُ الآنَ وَ لَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَ هُم کُفّارٌ نساء آيه 18- خوفي که نتيجه دارد که ميفرمايد: وَ لِمَن خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتانِ الرحمن، آيه 46 براي کسي است که از غيب يعني از روي تصديق انبياء و قرآن و اخبار معصومين معتقد باشد و خوف از عذاب الهي پيدا کند که گفتند: مؤمن بايد بين خوف و رجاء باشد نه اطمينان بسعادت و نجات داشته باشد که امن من مکر اللّه است و نه مأيوس باشد که يأس از روح اللّه است آنهم خوف و رجائي که داراي اثر باشد خوف مانع شود از ارتکاب معاصي و رجا باعث شود بر اطاعت و امتثال.
وَ جاءَ بِقَلبٍ مُنِيبٍ و بيايد با قلب منيب يعني تا آخر عمر باقي باشد بر اينکه حال که با حال خوف و انابه در پيشگاه الهي از دنيا رود که تعبير بموافات ميکنند که بقاء ايمان باشد تا حين رحلت که اگر قبل از وفات ايمان زايل شد کليه اعمال او حبط ميشود، و شرط صحت آنها با ايمان از دنيا رفتن است.