1- همه انبيا مخالف داشتند و مورد تهمت قرار مىگرفتند. پس، از تهمت مخالفان نگران مباش. کَذلِکَ ... قالُوا ساحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ
2- بر خلاف قرآن که پيامبران را انسانهايى همچون ديگر انسانها معرّفى مىکند، «قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ»* «1» مخالفان سعى داشتند کارها و سخنان پيامبران را ناشى از ارتباط آنها با جن بدانند. «ساحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ»
3- هماهنگى رفتار و گفتار مخالفان انبيا در طول تاريخ به گونهاى است که گويا همه به يکديگر سفارش موضعگيرى عليه حق و تهمت سحر و جنون را مىدادند. أَ تَواصَوْا ...
4- ريشهى تهمت به انبيا، طغيان است. «قَوْمٌ طاغُونَ»
5- انسان در برابر افراد لجوج مسئوليّتى ندارد. «فَتَوَلَّ»
6- پس ازاتمام حجّت، اعراض از حق ستيزان جايز است. «فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَما أَنْتَ بِمَلُومٍ»
7- همه جا، متارکه و رها کردن ديگران کار بدى نيست. «فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَما أَنْتَ بِمَلُومٍ»
8- مبلّغ، بايد روحيه مخاطبان را بشناسد، نسبت به گروهى اعراض نمايد، «فَتَوَلَّ» و نسبت به گروهى تذکّر دهنده باشد. «وَ ذَکِّرْ»
9- اگر روحيه پندپذيرى نداريم، در ايمان خود شک کنيم، زيرا مؤمن پندپذير است. «فَإِنَّ الذِّکْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ»
10- اگر ايمان باشد، انسان تذکّر را از هر کس مىپذيرد. «فَإِنَّ الذِّکْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ» و نفرمود: «فان تذکرک»
11- مبلّغان دينى خسته نشوند که کارشان مفيد است. فَإِنَّ الذِّکْرى تَنْفَعُ ...
«1». کهف، 110.
جلد 9 - صفحه 267
12- مؤمنان نيز به تذکّر نيازمند هستند. «فَإِنَّ الذِّکْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ»
13- تعاليم اديان آسمانى، در فطرت انسانها ريشه دارد. وظيفه انبيا، بيدار کردن و يادآورى امور فطرى بشر است. «ذَکِّرْ فَإِنَّ الذِّکْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ»