تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) وَ ما خَلَقت‌ُ الجِن‌َّ وَ الإِنس‌َ إِلاّ لِيَعبُدُون‌ِ (56) و ‌من‌ خلق‌ نکردم‌ جن‌ّ و انس‌ ‌را‌ مگر ‌براي‌ اينکه‌ مرا عبادت‌ کنند لام‌ ليعبدون‌ لام‌ غرض‌ ‌است‌ ‌يعني‌ حکمت‌ خلقت‌ جن‌ و انس‌ و غرض‌ ‌از‌ خلقت‌ ‌آنها‌ اينست‌ ‌که‌ عبادت‌ کنند ‌خدا‌ ‌را‌ ‌به‌ اختيار نه‌ ‌به‌ اجبار ‌تا‌ قابليت‌ پيدا کنند ‌براي‌ سعادت‌ و نيل‌ ‌به‌ بهشت‌ و حيات‌ ابدي‌ ‌که‌ ‌از‌ امير المؤمنين‌ ‌است‌ ‌که‌ فرمود: (خلقتم‌ للبقاء ‌لا‌ للفناء) زيرا ‌اگر‌ ‌براي‌ صرف‌ دنيا ‌باشد‌ لغو مي‌شود و ‌از‌ ‌او‌ محال‌ ‌است‌ صادر شود و البته‌ عبادت‌ مشروط ‌به‌ شرايطي‌ مي‌باشد ‌که‌ اهم‌ ‌آنها‌ ايمان‌ ‌است‌ و خداوند تمام‌ وسايل‌ ‌را‌ ‌در‌ دسترس‌ ‌آنها‌ قرار داد ‌از‌ اعطاء عقل‌ و قوه‌ و قدرت‌ و اختيار و انبياء جلد 16 - صفحه 289 فرستاد و کتاب‌ها نازل‌ فرمود و راه‌ سعادت‌ و شقاوت‌ ‌را‌ نشان‌ داد و احکام‌ جعل‌ فرمود ‌پس‌ ‌اگر‌ بعضي‌ اجابت‌ نکردند تقصير ‌با‌ آنهاست‌ نقض‌ غرض‌ نشده‌ مثل‌ اينکه‌ شخصي‌ جماعتي‌ ‌را‌ دعوت‌ کند ‌براي‌ ضيافت‌ و تمام‌ وسائل‌ پذيرايي‌ ‌را‌ فراهم‌ کند حال‌ ‌اگر‌ جمعي‌ اعتنا نکردند و نيامدند ‌خود‌ ‌را‌ بي‌بهره‌ کردند نقض‌ غرض‌ ‌او‌ نشده‌ لذا ميفرمايد: وَ ما خَلَقت‌ُ الجِن‌َّ وَ الإِنس‌َ إِلّا لِيَعبُدُون‌ِ و گفتند: اثبات‌ شي‌ء نفي‌ ‌ما عدا ‌را‌ نمي‌کند ملائکه‌ ‌هم‌ ‌براي‌ عبادت‌ و اطاعت‌ خلق‌ شدند بلکه‌ مي‌توان‌ ‌گفت‌ تمام‌ حيوانات‌ ‌هم‌ ‌در‌ حد ‌خود‌ عبادت‌ و ذکر دارند و ‌براي‌ ‌آنها‌ خلق‌ شده‌اند و ‌لو‌ حکم‌ ديگري‌ ‌هم‌ داشته‌ ‌باشد‌.

آیات این صفحه