کلمه‌ى «نَأى» به معناى دور شدن است؛ و هرگاه با واژه «جانب» بکار رود، کنايه از تکبّر و غرور است. «نَأى بِجانِبِهِ» يعنى به خاطر نعمت و رفاه مغرور شد و متکبرانه خود را کنار کشيد. کلمه‌ى «عَرِيضٍ» به معناى پهن و کنايه از دعاى زياد است.
سؤال: درآيه 49 خوانديم: «إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ کانَ يَؤُساً» همين که شرّى به انسان رسيد دچار يأس مى‌شود ولى در اين آيه مى‌فرمايد: «إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُو دُعاءٍ عَرِيضٍ» همين که شرّى به انسان رسد، دعايى طولانى دارد، سؤال اين است که چگونه انسان مأيوس دعا مى‌کند؟
پاسخ: مفسّران به اين پرسش، پاسخ‌هاى متفاوتى داده‌اند:
در تفسير روح البيان چنين آمده است: بعضى مردم به هنگام گرفتارى مأيوس مى‌شوند و بعضى ديگر دعا مى‌کنند.
برخى در پاسخ اين سؤال گفته‌اند: انسان از اسباب عادّى مأيوس مى‌شود ولى از خدا درخواست مى‌کند. ولى لحن آيه توبيخ است و يأس از اسباب عادّى و توجّه به خدا کار نيکويى است و توبيخ ندارد.
در تفسير نمونه آمده است که انسان ابتدا دعا مى‌کند ولى کم‌کم مأيوس مى‌شود و اين دعا و يأس در دو مرحله است.
جلد 8 - صفحه 363
شايد بتوان گفت که مراد از دعا، استمداد از خداوند نيست، بلکه همان يأس است که به صورت جزع و جيغ و ناله اظهار مى‌کند و هر دو آيه يک مسأله را مطرح مى‌کند لکن در يک جا مى‌فرمايد: مأيوس است و در جاى ديگر مى‌فرمايد: به خاطر يأس جيغ و داد مى‌زند، نظير آيه‌ى «إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً»