بر اساس برخى روايات، حروف مقطّعه تأويلى دارد که جز خداوند کسى نمىداند. «1» امّا بر اساس برخى ديگر از روايات، (با توجّه به آياتِ بعد از اين حروف که مربوط به نزول قرآن است) خداوند با مخالفانش احتجاج مىکند که من قرآن را از همين حروف الفبا که در اختيار شماست، تأليف کردم، شما نيز اگر مىتوانيد مثل آن را بياوريد.
«1». تفسير مجمعالبيان.
جلد 8 - صفحه 211
«ذِي الطَّوْلِ» دو معنا دارد: صاحب فضل و عطا که رمز مهر الهى است و صاحب قدرت که رمز قهر الهى است.
آياتى که با «تَنْزِيلُ الْکِتابِ» آغاز گشته، نام خدا را همراه با اوصافى ذکر کرده است از جمله:
«تَنْزِيلُ الْکِتابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَکِيمِ» «1»
«تَنْزِيلُ الْکِتابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ» «2»
«تَنْزِيلٌ مِنَ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» «3»
«تَنْزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ» «4»
«تَنْزِيلٌ مِنْ حَکِيمٍ حَمِيدٍ» «5»
«تَنْزِيلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ» «6»
بنابراين، سرچشمهى وحى، صاحب قدرت، حکمت، رحمت، ربوبيّت و شايستهى حمد و ستايش است.
مغفرت در قرآن
در قرآن کريم عواملى براى مغفرت بيان شده است از جمله:
ايمان. «آمَنَّا بِرَبِّنا لِيَغْفِرَ لَنا» «7»
تقوى. إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ ... يَغْفِرْ لَکُمْ «8»
پيروى از انبيا. فَاتَّبِعُونِي ... يَغْفِرْ لَکُمْ «9»
عفو و گذشت از مردم. وَ لْيَعْفُوا .... يَغْفِرَ اللَّهُ لَکُمْ «10»
انفاق به مردم. إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ ... يَغْفِرْ لَکُمْ «11»
جهاد. تُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ... يَغْفِرْ لَکُمْ «12»
عبادت. أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ ... يَغْفِرْ لَکُمْ «13»
«1». زمر، 1.
«2». غافر، 2.
«3». فصّلت، 3.
«4». يس، 5.
«5». فصّلت، 42.
«6». واقعه، 80.
«7». طه، 73.
«8». انفال، 29.
«9». آل عمران، 31.
«10». نور، 22.
«11». تغابن، 17.
«12». صف، 11- 12.
«13». نوح، 3- 4.
جلد 8 - صفحه 212
پرهيز از گناهان کبيره. إِنْ تَجْتَنِبُوا کَبائِرَ .... نُکَفِّرْ عَنْکُمْ سَيِّئاتِکُمْ «1»
دعا و استغفار و انابه خود انسان. ظَلَمْتُ نَفْسِي ... فَغَفَرَ لَهُ «2»
دعاى اولياى خدا براى انسان. يا أَبانَا اسْتَغْفِرْ لَنا ... «3»