تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يا قَوْمِ لَکُمُ الْمُلْکُ الْيَوْمَ ظاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ فَمَنْ يَنْصُرُنا مِنْ بَأْسِ اللَّهِ إِنْ جاءَنا قالَ فِرْعَوْنُ ما أُرِيکُمْ إِلاَّ ما أَرى وَ ما أَهْدِيکُمْ إِلاَّ سَبِيلَ الرَّشادِ «29»
مرحله دوم در مقام نصيحت برآمد که:
يا قَوْمِ لَکُمُ الْمُلْکُ الْيَوْمَ: اى قوم من مر شما راست پادشاهى و سلطنت امروز، ظاهِرِينَ فِي الْأَرْضِ: در حالتى که غالب باشيد بر بنى اسرائيل و مسلط بر ايشان در زمين مصر بر وجهى که همه مقهور و محکوم شما هستند، فَمَنْ يَنْصُرُنا مِنْ بَأْسِ اللَّهِ: پس کيست که يارى دهد ما را و حمايت کند از عذاب خدا، إِنْ جاءَنا: اگر بيايد ما را به جهت قتل موسى، يعنى متصدى امرى مشويد که مظنّه زوال ملک شما باشد، زيرا قول موسى احتمال صدق دارد، پس عقل مقتضى آنست که اصلا پيرامون او نگرديد و دست تعدى به او دراز نکنيد.
خود را داخل در آنها نمود در ورود عذاب به سبب اظهار آنکه او جديت دارد در آنچه ايشان را به آن نصيحت مى‌کند. چون اين نصيحت را به سمع ايشان رسانيد، قالَ فِرْعَوْنُ ما أُرِيکُمْ: گفت فرعون به حزبيل و جماعتى که نزد او بودند دلالت نمى‌کنم شما را بر راهى، إِلَّا ما أَرى: مگر آنچه صواب مى‌بينم از قتل موسى و تکذيب او صدق خود در دعوى الوهيت، يعنى باطن من با ظاهر و دل و زبان موافق است پس آنچه به رأى خود صواب مى‌بينم به شما مى‌گويم،
جلد 11 - صفحه 303
وَ ما أَهْدِيکُمْ: و هدايت نمى‌کنم شما را، إِلَّا سَبِيلَ الرَّشادِ: مگر راه راستى که به صواب ديد آن عالم هستم.
تنبيه:
اين مطلب محقق است که فرعون در اين قول کاذب بود، زيرا اولا:
رأيى که تابع صلاح ديد پيغمبر حق نباشد از درجه اعتبار ساقط است.
ثانيا: فرعون متيقن بود نبوت حضرت موسى و آيات او را و از اين جهت در باطن خوفى عظيم داشت از جانب او لکن اظهار جلادت مى‌نمود تا ترس او ظاهر نشود.
ثالثا: مردى قتال و سفاک بود و به اندک چيزى حکم به قتل مى‌کرد، پس اگر نه به جهت خوف او مى‌بود چرا مشورت مى‌کرد در قتل کسى که مى‌دانست که او در صدد هدم پادشاهى او و اراده دارد که شوکت و سلطنت او را نابود سازد.